گناهان از بین برنده ایمانذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه:انواع گناه، ایمان، کفر، شرک.
پرسش :گناهانی که انسان را از ایمان خارج می‌کند مشخص و نام ببرید؟
پاسخ :


حقیقت و چیستی ایمان[ویرایش]

در روایات وارده از سوی پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) و امامان معصوم(علیهم السلام)، حقیقت و رکن ایمان، مرکب از سه چیز است:الف. شناخت و اعتقاد قلبی، ب. اقرار لفظی و زبانی، ج. عمل به اعضا و جوارح بدن. این سه رکن در کلام معصومین(علیهم السلام) به تعابیر مختلف ذکر شده است، چنان‌که نبی مکرم اسلام می‌فرماید:‌ «الْإِیمَانُ‌ عَقْدٌ بِالْقَلْبِ وَ قَوْلٌ بِاللِّسَانِ وَ عَمَلٌ بِالْأَرْکَانِ»؛ [۱] ایمان، گره و رابطه به قلب، گفتار و اظهار به زبان و عمل به ارکان و پایه‌های معرفت است.
در روایت دیگر اباصلت هروی از امام رضا (علیه السلام) از حقیقت ایمان سؤال پرسید، آن‌حضرت فرمودند:«الْإِیمَانُ‌ عَقْدٌ بِالْقَلْبِ وَ لَفْظٌ بِاللِّسَانِ وَ عَمَلٌ بِالْجَوَارِحِ لَا یَکُونُ الْإِیمَانُ إِلَّا هَکَذَا»؛ [۲] ایمان، رابطه و گره به قلب، اظهار آن به زبان و عمل به اعضا و جوارح بدن است، ایمان غیر از این امور نیست.

گناهان از بین برنده ایمان[ویرایش]

پنج چیز که به هم شبیه و معروف هستند، موجب از بین رفتن ایمان می‌شوند:۱. کفر ۲. شرک ۳. ضلالت و گمراهی، ۴. فسق ۵. انجام گناهان کبیره . [۳]

← انجام گناهان کبیره
بنابر این، یکی از چیزهایی که موجب زوال ایمان می‌شود انجام گناهان کبیره است که محور بحث ما است؛ از این‌رو، بحث را نسبت به آن پیگیر خواهیم شد، و از بحث پیرامون دیگر امور زایل کننده ایمان، صرف نظر می‌کنیم.
آنچه از روایات وارده از سوی معصومان به دست می‌آید این است که اعمال صالح ، اخلاق نیکو و ترس از خداوند متعال ، مانند قلعه محکمی است برای ایمان و نگه‌دارنده ایمان از دست برد شیاطین انسی و جنی‌ است، و ارتکاب معصیت و گناهان کبیره موجب زوال و از بین رفتن‌ ایمان می‌شود و‌ به طور ناخودآگاه در آن اثر می‌کند. [۴]
اصبغ بن نباته یکی از یاران خاص امیرالمؤمنین (علیه السلام)، نقل می‌کند:«مردی خدمت امیرالمؤمنین(علیه السلام) آمد و گفت:یا امیرالمؤمنین! برخی از مردم عقیده دارند که بنده تا ایمان دارد، زنا مرتکب نمیشود، سرقت نمی کند، شراب نمی‌نوشد، ربا نمی‌خورد و مرتکب قتل نمی‌شود. این عقیده بر من گران آمده و از آن دلتنگ شده‌ام؛ زیرا چنان بنده‌ای هم نماز می‌خواند، مانند من دعا می‌کند، او از من زن می‌گیرد و من از او زن می‌گیرم و از یکدیگر ارث می‌بریم، با وجود این برای گناه کوچکی که بدان آلوده شده از ایمان خارج می‌شود؟!
امیرالمؤمنین، علی(علیه السلام) فرمود:برادران دینی تو راست می‌گویند من هم این کلام را از رسول خدا (صلی الله علیه وآله) شنیده‌ام». [۵] سپس ایشان بیاناتی در مورد بازگشت روح ایمان ارائه می‌فرمایند.
امام صادق (علیه السلام) در این باره فرمود:«قلب دو گوش دارد؛ چون بنده آهنگ گناهی کند، روح‌ ایمان‌ (فرشته یا عقل یا نیروی ایمان) به او می‌گوید:نکن، و شیطان به او می‌گوید بکن، و هر گاه (مشغول ارتکاب گناه شود، مثل این‌که) روی شکم زن زانیه افتاده باشد، روح‌ ایمان‌ از او بر کنار شود». [۶]
آنچه در این رابطه می‌توان گفت؛ با توجه به این‌که اثر تخریبی برخی از گناهان در از بین بردن و زوال ایمان، بیشتر است در روایات از آن گناهان به خصوص یاد شده است که به چند نمونه اشاره می‌کنیم:
از امام صادق(علیه السلام) سؤال شد:چه چیزی مایه ثبات و پا بر جایی ایمان است؟ فرمود: ورع و باز ایستادن از گناه، پرسیده شد:چه چیز باعث زوال‌ ایمان‌ است؟ فرمود: طمع . [۷]
در روایتی دیگر فرمود:کسی که زنا کند و یا شراب بنوشد و کسی که روزه ماه رمضان را عمداً بخورد از ایمان خارج شده است. [۸]
همچنین آن حضرت فرمودند:«إِنَّ الْحَسَدَ یَأْکُلُ‌ الْإِیمَانَ‌ کَمَا تَأْکُلُ النَّارُ الْحَطَبَ»؛ [۹] حسد ایمان را می‌خورد و از بین می‌برد همان‌گونه که آتش هیزم را می‌خورد و از بین می‌برد.
گفتنی است زوال و از بین رفتن ایمان به سبب انجام گناه، نسبی است نه مطلق؛ یعنی تا زمانی که شخص، در حال ارتکاب گناه و معصیت است روح ایمان از او سلب می‌شود، ولی هنگامی که از گناه دست کشید ایمانش باز می‌گردد.
چنان‌که صباح بن سیابه می‌گوید:خدمت امام صادق(علیه السلام) بودم که محمد بن عبده به حضرت عرض کرد:زانی در حال زنا کردن مؤمن است؟ فرمود:نه، زمانی که روی شکم آن زن است، ایمان از او سلب شود و چون برخیزد، ایمان به او برگردد، من عرض کردم:قصد دارد دوباره هم زنا کند، فرمود:چه بسا قصد می‌کند دوباره زنا کند ولی نمی‌کند، پس با قصد زنا ایمانش سلب نشود. [۱۰]

خلاصه[ویرایش]

همان‌گونه که در تعریف ایمان بیان شد ایمان دارای سه رکن قلبی، زبانی و جوارحی است که هنگام ارتکاب گناه و معصیت، یکی از مهم‌ترین ارکان ایمان که عمل به اعضا و جوارح باشد از بین می‌رود؛ زیرا اعضا و جوارح هنگام انجام معصیت در اختیار شیطان و گوش به فرمان شیطان شده‌اند و به ندای قلبی شناخت و معرفت، گوش جان نسپرده‌اند، بنابراین، با از بین رفتن یکی از اجزای این مرکب، در روایات اسلامی، حکم به زوال آن مرکب گردیده، اما نه به طور مطلق، از این‌رو پس از انصراف از معصیت، دوباره ارکان ایمان تمام و حکم به بر گشت ایمان می‌شود.

پانویس[ویرایش]
 
۱. . ابن شعبه حرانی، حسن بن علی، تحف العقول،‌ محقق و مصحح، غفاری، علی اکبر، النص، ص ۵۷، جامعه مدرسین، قم، چاپ دوم، ۱۴۰۴ ق.
۲. ابن بابویه، محمد بن علی، عیون أخبار الرضا(ع)،‌ ج ۱، ص ۲۰۵.    
۳. ابن شعبه حرانی، حسن بن علی، تحف العقول،‌ محقق، مصحح:غفاری، علی اکبر، النص، ص ۳۳۰، جامعه مدرسین، قم، چاپ دوم، ۱۴۰۴ ق.    
۴. . مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، ترجمه جلد ۶۷ و ۶۸ بحار الأنوار، مترجم، موسوی همدانی، ابوالحسن،‌ ج ۱، ص ۱۳۶، کتابخانه مسجد ولی عصر، تهران، چاپ اول، ۱۳۶۴ ش.
۵. صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمّد(ص)، ج ۱، ص ۴۶۹.    
۶. کلینی، محمد، الاصول من الکافی، محقق، مصحح، غفاری علی اکبر - آخوندی، محمد، ج ۲، ص ۲۶۷، دار الکتب الإسلامیة، تهران، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ ق.    
۷. کلینی، محمد، الاصول من الکافی، محقق، مصحح، غفاری علی اکبر - آخوندی، محمد، ج ‌۲، ص ۳۲۰، دار الکتب الإسلامیة، تهران، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ ق.    
۸. کلینی، محمد، الاصول من الکافی، محقق، مصحح، غفاری علی اکبر - آخوندی، محمد، ج ‌۲، ص ۲۷۸، دار الکتب الإسلامیة، تهران، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ ق.    
۹. کلینی، محمد، الاصول من الکافی، محقق، مصحح، غفاری علی اکبر - آخوندی، محمد، ج ‌۲، ص ۳۰۶، دار الکتب الإسلامیة، تهران، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ ق.    
۱۰. کلینی، محمد، الاصول من الکافی، محقق، مصحح، غفاری علی اکبر - آخوندی، محمد، ج ‌۲، ص ۲۷۸، دار الکتب الإسلامیة، تهران، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ ق.    


منبع[ویرایش]
پایگاه اسلام کوئست    


رده‌های این صفحه : اخلاق اسلامی | ایمان | گناهان




جعبه‌ابزار