کوری دلذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: کوری دل، عقل، روح، کوری باطنی، کوری ظاهری.

پرسش: منظور از کوری دل در قرآن چیست؟ در آیه «لَیْسَ عَلَی الْاَعْمی‌ حَرَجٌ وَ لا عَلَی الْاَعْرَجِ حَرَجٌ وَ لا عَلَی الْمَرِیضِ حَرَجٌ ... منظور چیست؟ آیا کوری ظاهری منظور است یا کوری باطنی؟

پاسخ: در بیش‌تر آیات قرآن، «عمی» به معنای کوری باطنی است که همان عدم درک حقایق و زنگار گرفتن روح باشد؛ ولی در پنج آیه به معنای کوری ظاهری آمده است.


واژه عمی در قرآن

[ویرایش]

در قرآن کلمه «عمی» و مانند آن بیش از ۳۶ مرتبه به کار رفته است که ۳۱ مورد آن مربوط به کوری دل است. در پنج مورد آن مربوط به کوری ظاهری است.

کوری ظاهری

[ویرایش]

آن‌چه مربوط به کوری ظاهری است، یکی در سوره‌ نور آمده و دیگری در سوره فتح است که الفاظ آیات نیز مانند هم می‌باشد:

«لَیْسَ عَلَی الْاَعْمی‌ حَرَجٌ وَ لا عَلَی الْاَعْرَجِ حَرَجٌ وَ لا عَلَی الْمَرِیضِ حَرَجٌ؛ بر نابینا و گنگ و بیمار گناهی نیست (اگر در میدان جهاد شرکت نکنند) و هر کسی خدا و رسولش را اطاعت نماید ...».
و سومی در سوره طه «نحْشرُهُ یوم القیامةِ اَعمی؛ او را در روز قیامت نابینا محشور می‌کنیم.» و چهارمی نیز در همان سوره. و پنجمی در سوره حج آمده است.

کوری دل

[ویرایش]

اما مراد از کوری دل در ضمن یکی از آیات توضیح داده می‌شود. قرآن کریم می‌فرماید: « اَفَلَمْ یَسِیرُوا فِی الْاَرْضِ فَتَکُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ یَعْقِلُونَ بِها اَوْ آذانٌ یَسْمَعُونَ بِها فَاِنَّها لا تَعْمَی الْاَبْصارُ وَ لکِنْ تَعْمَی الْقُلُوبُ الَّتِی فِی الصُّدُور؛ آیا آن‌ها در زمین سیر نکردند تا دل‌هایی داشته باشند که با آن حقیقت را درک کنند یا گوش‌های شنوایی که ندای حق را بشنوند؛ چراکه چشم‌های ظاهر نابینا نمی‌شود؛ بلکه دل‌هایی که در سینه‌ها جای دارد، بینایی را از دست می‌دهد».

← معنای کوری دل


مراد از کوری دل یا قلب این نیست که قلب صنوبری شکلی که در سینه جا دارد، حالت کوری پیدا می‌کند؛ چون این قلب تنها تلمبه‌ای برای گردش خون است.
یکی از معانی قلب، عقل است و گاه به معنای روح هم آمده است، کوری عقل یا روح آن است که انسان از درک حقایق الهی عاجز و تحمل سخنان حق را نداشته و سخن حق در روح او اثر نداشته باشد و بر اثر گناهان بر روح و قلب او پرده جهل باشد.

← روایتی از امام باقر


حضرت امام باقر (علیه‌السلام) می‌فرماید: «هیچ بنده مؤمنی نیست، مگر این‌که در قلب (و یک نقطه وسیع) سفید و درخشنده‌ای است، هنگامی که گناهی از او سر زند، در میان آن منطقه سفید، ‌فقط سیاهی پیدا می‌شود. اگر توبه کند، آن سیاهی برطرف می‌گردد و اگر به گناهان خود ادامه دهد، بر سیاهی افزوده می‌شود تا تمام سفیدی را بپوشاند و هنگامی که سفیدی پوشانده شد، دیگر صاحب چنین دلی هرگز به خیر و سعادت باز نمی‌گردد و این معنای گفتار خداست که می‌فرماید: «کلا بل ران علی قلوبهم، کانو یکسبون».

نتیجه بحث

[ویرایش]

نتیجه این شد که در غالب آیات قرآن «عمی» به معنای کوری باطنی که همان عدم درک حقایق و زنگار گرفتن روح باشد است، ولی در پنج آیه به معنای کوری ظاهری آمده است.

منابع

[ویرایش]

۱. موسوی همدانی، سید محمدباقر، ترجمه تفسیر المیزان، ج۱، ذیل آیة ۷.
۲. تفسیر نمونه، ‌ ناصر مکارم شیرازی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ج۱، ص۸۵-۸۸، ج۱۴، ص۱۲۹-۱۳۱.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. انعام/سوره۶، آیه۱۰۴.    
۲. مائده/سوره۵، آیه۷۱.    
۳. قصص/سوره۲۸، آیه۶۶.    
۴. حج/سوره۲۲، آیه۴۶.    
۵. نور/سوره۲۴، آیه۶۱.    
۶. فتح/سوره۴۸، آیه۱۷.    
۷. طه/سوره۲۰، آیه۱۲۴.    
۸. طه/سوره۲۰، آیه۱۲۶.    
۹. حج/سوره۲۲، آیه۴۶.    
۱۰. حج/سوره۲۲، آیه۴۶.    
۱۱. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱، ص۸۷-۸۸، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۰.    
۱۲. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱، ص۸۷-۸۸، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۰.    
۱۳. کلینی، محمدبن یعقوب، اصول کافی، ج۲، ص۲۰۹، ح ۲۰، باب الذنوب، ‌ دارالکتب الاسلامیه.    


منبع

[ویرایش]


سایت ‌اندیشه قم، برگرفته از مقاله «کوری دل»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۶/۱/۱۷.    



جعبه ابزار
جعبه‌ابزار