کودکی امامانذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: کودکی امامان علیهم‌السلام، ادرار کودک، عصمت، خطا.
پرسش: آیا انجام اعمال کودکانه امامان معصوم ـ علیهم‌السلام ـ در کودکی، منافات با مقام عصمت ندارد؟
پاسخ: به اعتقاد شیعیان، پیامبران الاهی و جانشینان آنان باید معصوم از خطا و لغزش باشند، تا در پیشبرد اهداف و رهبری مردم موفق باشند، در کتب کلامی مشروحاً معنای عصمت، و شرایط آن تبیین شده است و با احاطه بر معنای عصمت شبهات احتمالی، نظیر آنچه در سؤال شما آمده است برطرف می شود. به‌طور خلاصه موضوع عصمت را در سه مرحله مورد بحث قرار داده اند:عصمت در پذیرش وحی، تبلیغ و رساندن وحی، مصون بودن از معصیت و گناه. با توجه به معنایی که برای عصمت بیان شده است، اموری که در کودکی از امام حسن و امام حسین ـ علیهماالسلام ـ در بول کردن در دامان پیامبر ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ انجام گرفته است و یا دنبال پرنده دویدن امام صادق ـ علیه‌السلام ـ از اموری نیست که به مقام عصمت خدشه‌ای وارد کند


اعمال کودکانه امامان

[ویرایش]

افعال بچه‌گانه معصومان علیهم‌السلام منافاتی با مقام عصمت آنان ندارد، و این امر لازمه رشد و نمو هر انسانی است. در کتب اعتقادی به‌صورت مفصل مقصود از عصمت و محدوده آن بیان شده است که خلاصه آن چنین است:

مراحل عصمت

[ویرایش]

عصمت انبیا و اوصیا ـ علیهم‌السلام ـ در سه مرحله است.

← اول


در موضوع پذیرش وحی، یعنی قلب پیغمبر باید طوری باشد که در حال نزول وحی خطا نکند و وحی را همان‌طور که وارد است به خود بگیرد، و در پذیرش کم و زیاد ننماید.

← دوم


در موضوع تبلیغ و رساندن وحی است، یعنی پیغمبر همان‌طور که وحی را گرفته است باید برساند، در رساندن نباید دچار خطا و اشتباه گردد، نباید وحی را فراموش کند یا در رساندن آن کم و زیاد نموده؛ و به صورت غیر واقع آن را تبلیغ نماید.

← سوم


در موضوع معصیت و گناه است، یعنی هر‌چه مخالف با مقام عبودیت و منافی احترام و موجب هتک مقام مولا است نباید از او سر زند، چه راجع به گفتار باشد یا راجع به افعال، و به‌طورکلی این سه مرحله را می‌توان به یک جمله اختصار نمود و آن وجود امری است از جانب خدا در انسان معصوم که او را از خطا و گناه مصون دارد.

خطا در موارد دیگر

[ویرایش]

و اما خطا در غیر این سه موضوع، مثل خطا در امور خارجیه نظیر اشتباهاتی که انسان در حواس خود می‌کند یا در ادراکات امور اعتباریه و مانند خطا در امور تکوینیه از نفع و ضرر و صلاح و فساد از محل نزاع و مورد گفت‌و‌گوی شیعه و سنی خارج است.
[۱] حسینی تهرانی، سید محمدحسین، امام‌شناسی ج،۱ ص ۱۰، انتشارات علامه طباطبایی، مشهد، ۱۴۲۶ق.


ادرار کردن امام حسنین

[ویرایش]

با توجه به معنای عصمت، ادرار کردن در کودکی امام حسن و امام حسین علیهماالسلام به مقام آنان ضرری نمی رساند؛ زیرا این امور از لوازم رشد و خلقت انسان است، و رسول خدا ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ از این که کودک را به این جهت مورد آزار قرار دهند، نهی کرده است. در روایت ادرار کردن امام حسین چنین آمده است:

← روایتی از ام‌فضل


ام‌فضل می‌گوید: روزی رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله فرزندش حسین ـ علیه‌السلام ـ را که طفلی شیرخوار بود، از من گرفت و در آغوش کشید. کودک روی لباس پیامبر ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ ادرار کرد. من او را به تندی از پیامبر گرفتم، به گونه‌ای که کودک گریه کرد. پیامبر فرمود: آرام باش ای ام‌فضل! آب، این آلودگی را پاک می‌کند، اما چه چیزی این کدورت را از دل حسین ـ علیه‌السلام ـ می‌زداید؟!

← احترام به شخصیت کودک


نکته‌ای که در روایت به آن توجه شده است، جنبه عاطفی و ارزش شخصیت کودک است که صدمه نبیند و ادرار کردن کودک امر طبیعی دانسته شد که با مقداری آب برطرف می‌شود و شاید پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله می‌خواست از این راه، عشق و علاقه شدید خود به نوادگانش را به مسلمانان ابراز کند.

نهی امام صادق از پراندن پرستو

[ویرایش]

در مورد نهی امام صادق توسط امام باقر یا امام سجاد علیه‌السلام از پراندن پرستو نیز نهی توبیخی نبوده است.

← جمیل بن دراج


جمیل بن دراج گوید: از امام صادق علیه‌السلام از کشتن یا آزار رساندن پرستو در حرم خدا سؤال کردم؟ حضرت پاسخ داد: آنان را نکشید! من با پدربزرگم امام سجاد ـ علیه‌السلام ـ بودم که ایشان مرا دید که پرندگان را اذیت می‌کنم! به من فرمود: پسرم آنها را نکش و اذیت نکن؛ زیرا آنان به چیزی آسیب نمی رسانند.
روایت بیش از این دلالت ندارد که آزار امام صادق ـ علیه‌السلام ـ در کودکی، دویدن دنبال پرندگان بوده است که از این کار منع شده‌اند.

← آزار رساندن حیوانات در حرم مکه


این روایت و امثال آن در مقام احکام کشتن و آزار رساندن حیوانات غیر موذی در حرم مکه است که فقیهان احکام فقهی را از آن استفاده کرده‌اند.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. حسینی تهرانی، سید محمدحسین، امام‌شناسی ج،۱ ص ۱۰، انتشارات علامه طباطبایی، مشهد، ۱۴۲۶ق.
۲. نوری، میرزا حسین، مستدرک الوسائل، ج ۲، ص ۵۵۷، ح ۵، مؤسسة آل البیت، قم، ۱۴۰۸ق.    
۳. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۶، ص ۲۲۴، ح ۳، دارالکتب الإسلامیة، تهران، ۱۳۶۵ ه ش.    


منبع

[ویرایش]




جعبه ابزار
جعبه‌ابزار