مطالعه در تفسیرذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: مطالعه، تفسیر قرآن کریم، روش‌های تفسیری، منابع تفسیری.
پرسش: فردی که می‌خواهد برای اولین بار در زمینه تفسیر قرآن شروع به مطالعه نماید از چه نقطه‌ای آغاز کند و چه کتاب‌ها و روش‌هایی را پیشنهاد می‌کنید؟
پاسخ:


مطالعه در زمینه تفسیر قرآن[ویرایش]

قرآن کتاب هدایت بشر از ظلمات به‌سوی نور و شفای قلوب مؤمنان است و ارتباط با این کتاب الهی به‌صورت تلاوت، تفسیر و ... زمینه‌ساز عمل به دستورات آن می‌باشد، مطالعه در زمینه تفسیر قرآن حداقل به دو صورت امکان‌پذیر است:

أ. مطالعه تخصصی؛ ب. آشنایی با معارف قرآن.

أ. مطالعه تخصصی[ویرایش]

برای مطالعه تخصصی در زمینه قرآن و تفسیر، انسان محتاج یادگیری علومی است که در کتب تفسیر و روش‌های تفسیری ذکر شده است؛ از قبیل:

۱. ادبیات عرب شامل صرف، نحو، بلاغت و علم لغت.
۲. علوم قرآنی؛ مانند: اسباب نزول، محکم و متشابه، ناسخ و منسوخ، وجوه اعجاز قرآن، مکی و مدنی و علم قرائت.
۳. علم کلام؛
۴. علم فقه؛
۵. علم اصول؛
۶. علم رجال و درایه؛
۷. علوم تجربی؛
۸. علوم انسانی؛
۹. علم الموهبة (طهارت روحی مفسر).

علاوه بر این، از منابع تاریخی، روایی و عقل برهانی، نیز باید بهره برد. علل نیازمندی به این علوم و استفاده از این منابع در کتب روش‌های تفسیری بحث شده است. [۱] [۲] بدیهی است برای مطالعه تخصصی، انسان باید در مراکز تخصصی آموزش و تفسیر قرآن، تحصیل نماید. از قبیل مرکز آموزش تخصصی تفسیر و علوم قرآن حوزه علمیه قم و دیگر مراکز تخصصی، پژوهشی دانشگاهی و حوزوی همانند رشته‌ی علوم و قرآن در دانشگاه.

ب. آشنایی با معارف قرآن[ویرایش]

مطالعه تفسیر قرآن با این دیدگاه بدین صورت پیشنهاد می‌شود:

← اول
تلاوت زیاد قرآن به‌صورت ترتیل و با تدبر.

← دوم
مطالعه کتب لغت قرآن؛ از قبیل: قاموس قرآن، نوشته آقای قرشی و التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، نوشته آقای حسن مصطفوی.

← سوم
مطالعه کتب مربوط به تجزیه، ترکیب و بلاغت قرآن؛ مانند: الجدول فی اعراب القرآن و صرفه و بیانه، نوشته محمود صافی و کتاب اعراب القرآن، نوشته محیی‌الدین الدرویش.

لازم به ذکر است، مطالعه ادبیات عرب در حد نیاز توصیه می‌شود و نباید انسان را از هدایت‌های قرآنی دور کند.

← چهارم
استفاده از کتب معجم الفاظ قرآن؛ مانند: المعجم المفهرس، نوشته محمد عبدالفؤاد باقی.

← پنجم
مطالعه کتب تفسیری فارسی، عبارت‌اند از:

←← أ. کتب تفسیر ترتیبی
کتب تفسیر ترتیبی؛ مانند: تفسیر نمونه، آیت الله مکارم شیرازی؛ تفسیر نور، آقای قرائتی؛ تفسیر راه‌نما، آقای هاشمی رفسنجانی؛ ترجمه تفسیر المیزان، علامه طباطبایی، ترجمه آقای موسوی همدانی؛ تفسیر تسنیم، آیت الله جوادی آملی.

←← ب. کتب تفسیر موضوعی
کتب تفسیر موضوعی، عبارت‌اند از:
۱. پیام قرآن، آیت الله مکارم شیرازی و همکاران؛ منشور جاوید قرآن، آیت الله سبحانی؛ تفسیر موضوعی قرآن کریم، آیت الله جوادی آملی.

← ششم
یادداشت و فیش‌برداری از مطالعات انجام شده.

← هفتم
ارائه این مطالب برای استفاده دیگران در کلاس‌های قرآن و سخن‌رانی.

منابعی برای مطالعه بیش‌تر[ویرایش]


۱. روش‌شناسی تفسیر قرآن، علی‌اکبر بابایی و دیگران.
۲. تفسیر تنسیم، ج ۱، استاد جوادی آملی.

پانویس[ویرایش]
 
۱. بابایی، علی‌اکبر و دیگران، روش‌شناسی تفسیر قرآن، پژوهشکده حوزه و دانشگاه و سازمان مطالعه و تدوین علوم انسانی دانشگاهی، سمت، چ ۱، سال ۱۳۷۹.
۲. عمید زنجانی، عباس‌علی، مبانی و روش‌های تفسیر قرآن.


منبع[ویرایش]
سایت اندیشه قم.    


رده‌های این صفحه : قرآن شناسی | علوم قرآنی | تفسیر




جعبه‌ابزار