مصرذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: مصر، تجارت، زندگی.
پرسش: این‌که در روایتی تجارت در مصر را مستحب دانسته، ولی زندگی در آن را مکروه، از جهت سندی و متنی صحیح است؟
پاسخ:


متن و ترجمه روایت

[ویرایش]

«مُحَمَّدُ بْنُ یعْقُوبَ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْعَاصِمِی عَنْ عَلِی بْنِ الْحَسَنِ التَّمِیمِی عَنْ عَلِی بْنِ أَسْبَاطٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ ـ علیه‌السلام ـ قَالَ ذَکرْتُ لَهُ مِصْرَ فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ اطْلُبُوا بِهَا الرِّزْقَ وَ لَا تَطْیلوا بِهَا الْمَکثَ ثُمَّ قَالَ أَبُو عَبْدِ‌اللَّهِ ـ علیه‌السلام ـ مِصْرُ الْحُتُوفِ یقَیضُ لَهَا قَصِیرَةُ الْأَعْمَارِ».
علی‌بن اسباط از شخصی روایت می‌کند که نزد امام صادق ـ علیه‌السلام ـ نام مصر را به‌میان آورد. امام ـ علیه‌السلام ـ به نقل از رسول خدا ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ فرمود: «در آن‌جا روزی بجویید و در پی ماندن و سکونت نباشید». آن‌گاه امام صادق ـ علیه‌السلام ـ فرمود: «مصر، شهر مرگ است. کوتاهی عمر برای آن مقدر شده است».

بررسی روایت از نظر سند

[ویرایش]

این روایت به جهت «عن رجل» مرسل است.
[۲] . مجلسی، محمدباقر، مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول، محقق و مصحح:رسولی، سید هاشم، ج ۱۹، ص ۴۳۹، ‌دارالکتب الإسلامیة، تهران، چاپ دوم، ۱۴۰۴ق.
اما سایر راویان آن ثقه و مورد اطمینان هستند.

مطلق نبودن روایت

[ویرایش]

اگر درستی متن روایت را بپذیریم، هرچند شیخ حر عاملی این روایت را در بابی با عنوان «اسْتِحْبَابِ طَلَبِ الرِّزْقِ بِمِصْرَ وَ کَرَاهَةِ الْمَکْثِ بِهَا» آورده است‌، همچنین اندکی از فقها
[۴] آل‌عصفور بحرانی، حسین، الأنوار اللوامع فی شرح مفاتیح الشرائع، محقق و مصحح: آل‌عصفور، محسن، ج ۱۱، ص ۱۲۷، ‌مجمع البحوث العلمیة، قم، چاپ اول، بی‌تا.
نیز با توجه به این روایت فتوا به استحباب تجارت در مصر داده‌اند، اما نباید از این حقیقت غافل شد که این سخن مربوط به وقت صدور روایت است و اطلاقی برای آن نیست؛
[۵] حسینی شیرازی، سید محمد، المال، أخذاً و عطاءً و صرفاً، محقق و مصحح: صاحب مهدی‌، ص ۸۵، مؤسسة الوعی الاسلامی، دارالعلوم، بیروت، چاپ اول، ۱۴۲۵ق.
یعنی با توجه به موقعیت تجاری و منطقه‌ای مصر در عصر پیامبر اسلام ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ و امام صادق ـ علیه‌السلام ـ این روایت بیان شده است؛ به همین جهت اطلاقی برای آن نیست؛ و این‌گونه نیست که در همه زمان‌ها تجارت در مصر مستحب باشد و برای تاجر فایده داشته باشد و یا مکث و زندگی در مصر کراهت داشته باشد. شاید به‌دلیل وجود بیماری‌هایی (مانند مالاریا در آفریقا و حاشیه رودخانه‌ها) سکونت بیش از حد نیاز در آن‌جا توصیه نشده است.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. کلینی، محمد‌بن یعقوب، کافی، محقق و مصحح:غفاری، علی‌اکبر، آخوندی، محمد، ج ۵، ص ۳۱۸، دار‌الکتب الإسلامیة، تهران، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.    
۲. . مجلسی، محمدباقر، مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول، محقق و مصحح:رسولی، سید هاشم، ج ۱۹، ص ۴۳۹، ‌دارالکتب الإسلامیة، تهران، چاپ دوم، ۱۴۰۴ق.
۳. شیخ حرّ عاملی، وسائل الشیعة، ج ۱۷، ص ۴۶۵، مؤسسه آل البیت(ع)، قم، چاپ اول، ۱۴۰۹ق.    
۴. آل‌عصفور بحرانی، حسین، الأنوار اللوامع فی شرح مفاتیح الشرائع، محقق و مصحح: آل‌عصفور، محسن، ج ۱۱، ص ۱۲۷، ‌مجمع البحوث العلمیة، قم، چاپ اول، بی‌تا.
۵. حسینی شیرازی، سید محمد، المال، أخذاً و عطاءً و صرفاً، محقق و مصحح: صاحب مهدی‌، ص ۸۵، مؤسسة الوعی الاسلامی، دارالعلوم، بیروت، چاپ اول، ۱۴۲۵ق.


منبع

[ویرایش]

پایگاه اسلام کوئست.    



جعبه ابزار
جعبه‌ابزار