مجالس مناظرهذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: امام رضا علیه‌السلام، مناظره، مأمون.
پرسش: امام رضا ـ علیه‌السلام ـ که در خراسان به سؤالات مختلف پاسخ می‌دادند، این سؤال و جواب‌ها چه بوده است؟
پاسخ: مسافرت امام رضا ـ علیه‌السلام ـ به خراسان فرصت مناسبی بود تا آن حضرت علوم و معارف اسلام را منتشر و در دسترس علما و دانشمندان قرار دهد.


توسعه یافتن مناظره[ویرایش]

همین امر موجب شد، بحث و مناظره بین مسلمانان و علمای ادیان توسعه یافته و مباحثه مذهبی رایج شود [۱] معمولاً سؤال و جواب‌ها در رابطه با ادیان و کلام و غیره از قبیل صفات الهی، [۲] تفسیر قرآن، [۳] اثبات معاد، [۴] قضا و قدر [۵] و... بود که از باب نمونه به یک مورد اشاره می‌کنیم:

نمونه‌ای از مجالس مناظره مأمون[ویرایش]


← پرسش و پاسخ بین عالم و امام رضا
به دستور مأمون، مجلسی از فقها و فیلسوفان فرقه‌های مختلف، در حضور امام رضا ـ علیه‌السلام ـ تشکیل شد و خود مأمون نیز در مجلس شرکت نمود، در این مجلس، یکی از علما از امام رضا ـ علیه‌السلام ـ پرسید: مقام امامت برای مدعی آن، از چه راه ثابت می‌شود؟ امام رضا ـ علیه‌السلام ـ فرمود: با تصریح پیامبر ـ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم ـ و دلایل ثابت می‌گردد؛ عالم گفت: دلالت بر صدق امام چیست؟ امام رضا ـ علیه‌السلام ـ فرمود: در علم و استجابت دعای او. عالم گفت: شما چگونه از حوادث خبر می‌دهید؟ حضرت فرمود: براساس عهدی که بین ما و رسول خدا ـ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم ـ وجود دارد. عالم گفت: شما از دل‌های مردم چگونه خبر می‌دهید؟ امام فرمود: آیا سخن پیامبر ـ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم ـ به شما نرسیده که فرمود: ( اِتَّقوُ فَراسَهِ المؤمنِ فِانَّهُ یَنْظُرُ بنُورالله) مراقب فراست و تیزهوشی مؤمن باشید؛ چراکه او به کمک نور خدا می‌نگرد. عالم گفت: آری؛ این سخن به مارسیده است. امام رضا ـ علیه‌السلام ـ فرمود: هیچ مؤمنی نیست مگر اینکه دارای هوش تیز و سرعت انتقال است، و با نور خدا به‌اندازه ایمان و بصیرت و شناختش، به اشیا می‌نگرد و خداوند در وجود امامان ـ علیهم‌السلام ـ آنچه را که در میان همه مؤمنان پخش نموده، جمع کرده است؛ (یعنی همه فضایل و فراست مؤمنان در وجود ما موجود است. قرآن در آیه ۷۵ سوره حجر می‌فرماید:( اِنَّ فیِ ذلک لآیاتٍ لِلْمُتَوَسّمین) [۶] در این سرگذشت عبرت‌انگیز (عذاب قوم لوط) برای هوشیاران نشانه‌هایی است. نخستین کس از بین هوشیاران، پیامبر ـ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم ـ بود. سپس امیرمؤمنان علی بن ابی‌طالب ـ علیه‌السلام ـ و پس از آن حسن علیه‌السلام. حسین ـ علیه‌السلام ـ و امامان و فرزندان حسین ـ علیه‌السلام ـ تا روز قیامت.

← سخن مأمون به امام رضا
در این هنگام مأمون به امام رضا ـ علیه‌السلام ـ نگاه کرد و گفت: ای ابوالحسن بر بیان خود بیفزا، و بیشتر ما را بهره‌مند کن، و خصایص امامان ـ علیهم‌السلام ـ را که خداوند عطا نموده، برای ما بزیان کن. حضرت فرمود: خداوند ما را با روحی که از جانب اوست، تأیید می‌کند، آن روح، پاک و مقدس است و از فرشتگان نیست، همراه هیچ‌کس از پیشینیان نبود، فقط با پیامبر اسلام ـ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم ـ و با امامان است؛ آن روح امامان را تأیید و موفق می‌سازد، آن ستونی از نور بین ما و خدای بزرگ است.

← پرسش مأمون از امام درباره رجعت
مأمون گفت: نظر شما درباره (رجْعَتْ )بازگشت مردگان در دنیا چیست؟ امام فرمود: رجعت حق است، در میان امت‌های پیشین بوده، و قرآن از رجعت سخن گفته است و رسول خدا ـ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم ـ فرمود: در این امت همه آنچه در امت‌های قبل بود، بدون کم‌و‌کاست نیز هست و وقتی که حضرت مهدی (عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف ) از فرزندانم خروج و قیام کرد، عیسی ـ علیه‌السلام ـ از آسمان فرود می‌آید و در نماز به او اقتدا می‌کند، اسلام در آغاز غریب بود، و در آینده نیز غریب خواهد شد، خوشا به حال غریب‌ها؛ شخصی از رسول خدا ـ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم ـ پرسید: پس از آن چه خواهد شد؟ پیامبر ـ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم ـ در پاسخ فرمود: آنگاه حق به صاحبش برمی‌گردد.

← پرسش مأمون از امام درباره تناسخ
مأمون گفت: شما درباره تناسخ (انتقال روح مرده به زنده دیگر) چه می‌گویید؟ امام فرمود: کسی که معتقد به تناسخ باشد، به خدا کافر شده و بهشت و جهنم را انکار کرده است.

← پرسش مأمون از امام درباره مسخ شدگان
مأمون گفت: شما درباره مسخ شدگان چه می‌گویید؟ امام فرمود: آنها قومی بودند که خداوند بر آنها غضب کرد و به‌صورت (میمون وخوک ) مسخ نمود و پس از سه روز مردند و نسلی از آنها بجای نماند، آنچه در دنیا از میمون و خوک و... وجود دارد که نام مسخ شده بر آنها نهاده‌اند؛ مانند سایر حیوانات حرام گوشت هستند (نه اینکه قبلاً انسان بوده‌اند و بعداً این‌طور شده‌اند)؛ مأمون گفت: ای ابوالحسن (علیه‌السلام) خداوند مرا بعد از تو زنده نگذارد، سوگند به خدا علم صحیح تنها نزد شما و نزد خاندان شما است: و علوم پدرانت نزد تو می‌باشد. [۷]

پانویس[ویرایش]
 
۱. ره‌توشه ماه رمضان، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه، مقاله صافی، امام رضا ـ علیه‌السلام ـ و ولایت عهد.
۲. اصول کافی، نشر دارالکتب اسلامی، ج ۱، ص ۸۰ ۸۱.    
۳. اصول کافی، نشر دارالکتب اسلامی، ج ۱، ص ۸۰ ۸۱.    
۴. اصول کافی، نشر دارالکتب اسلامی، ج ۱، ص ۸۰ ۸۱.    
۵. اصول کافی، نشر دارالکتب اسلامی، ج ۱، ص ۷۸.    
۶. حجر(۱۵)، آیه ۷۵.    
۷. صدوق، عیون اخبار الرضا، ج ۲، ص ۲۰۰ ۲۰۲.    


منبع[ویرایش]

سایت اندیشه قم    


رده‌های این صفحه : تاریخ معصومان | امام رضا




جعبه‌ابزار