قضات زمان امام علیذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: قضات، امام علی عليه‌السلام، کوفه، قاضی شریح، ابوالاسود دؤلی.

پرسش: قضات زمان امام علی ـ عليه‌السلام ـ چه کسانی بودند؟

پاسخ:


قضات زمان امام علی[ویرایش]

حکومت امام علی ـ عليه‌السلام ـ شامل منطقه پهناوری بود که ظاهراً فرمان‌دار منصوب در هر منطقه، قاضی آن‌جا را نیز تعیین می‌کرد.

← سخنی از امام علی
این فراز از عهدنامه مالک اشتر، تأییدکننده این موضوع است؛ امام علی علیه‌السلام می‌فرماید: «برای قضاوت میان مردم، فردی را برگزین که در پیشگاه تو و دیدگاه مردم، از نظر علم، بردباری، پارسایی و سخاوت از همه بالاتر باشد، از آن مردان که کارها او را در تنگنا قرار ندهد، دادخواهان (و رد و ایرادهای آنان) به خشمش نیاورند و (اگر اشتباهی کرد) در لغزش و اشتباهش‌ پافشاری نکند. و از بازگشت به حق، آن‌گاه که آن‌ را شناخت، خودداری نورزد، نفسش پیرامون طمع نگردد، و بی‌تحقیق و تأمل بدان‌چه در آغاز به ذهنش می‌رسد، بسنده نکند. در مورد شبهه‌ها آگاه‌تر و در استناد به برهان‌ها تواناتر و از مراجعه دادخواهان نستوه‌تر و بر کشف حقیقت امور شکیباتر و هنگام روشن شدن حکم قاطع‌تر باشد. ستایش فراوان، او را به خودبینی نکشاند و تشویق و تحریک دیگران، او را مجذوب نگرداند؛ و اینان اندک‌اند». [۱]

← شُریح قاضی
اما در مرکز حکومت آن‌ حضرت، یعنی شهر کوفه، شُریح قاضی که از زمان خلفای گذشته، قضاوت در این شهر را بر عهده داشت، [۲] [۳] هم‌چنان قاضی باقی مانده بود و حضرت علی علیه‌السلام تنها به تذکرات لازم در مورد او بسنده می‌کرد.

←← روایتی از امام علی
در روایتی آمده است: به امام علی ـ عليه‌السلام ـ خبر دادند که شریح قاضی، خانه‌ای به هشتاد دینار خریده است. حضرت علی ـ عليه‌السلام ـ او را احضار کرد و به او هشدار داد. [۴]

← ابوالاسود دؤلی
هم‌چنین ابوالاسود دُؤلی مدتی قاضی بود.

←← سخنی از ابن کثیر
ابن کثیر در معرفی او می‌گوید: «ابو الاسود دؤلی، قاضی کوفه و از تابعان جلیل‌القدر بود». [۵]
البته بنا بر روایتی حضرت علی علیه‌السلام او را بعدها برکنار کرد؛ زیرا صدای او بلندتر از صدای اصحاب دعوا بود. [۶]


پانویس[ویرایش]
 
۱. ابن شعبه حرانی، حسن بن علی، تحف العقول عن آل‌الرسول (ص)، محقق، مصحح:غفاری، علی‌اکبر، ص ۱۳۵، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم، ۱۴۰۴ق.    
۲. ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، الاصابة فی تمییز الصحابة، ج ‌۳، ص ۲۷۰ ۲۷۲، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، ۱۴۱۵ق.    
۳. ابن کثیر دمشقی‌، اسماعیل بن عمر، البدایة و النهایة، ج ‌۹، ص ۲۲ ۲۶، بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۷ق.    
۴. سید رضی، محمد بن حسین، نهج البلاغه ت حسون، ص ۵۸۳، نامه ۳.    
۵. ابن کثیر دمشقی‌، اسماعیل بن عمر، البدایة و النهایة، ج ‌۹، ص ۳۱۲، بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۷ق؛ «أبو الأسود الدؤلی‌ و یقال له الدیلی. قاضی الکوفة، تابعی جلیل».    
۶. ابن أبی‌جمهور، محمد بن زین الدین، عوالی اللئالی العزیزیة فی الأحادیث الدینیة، ج ‌۲، ص ۳۴۳، قم، دار سید الشهداء للنشر، چاپ اول، ۱۴۰۵ق.    


منبع[ویرایش]

پایگاه اسلام کوئست.    



جعبه‌ابزار