فرزندان و یاران امام هادیذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: امام هادی علیه‌السلام، فرزندان، یاران.

پرسش: در مورد فرزندان و یاران امام هادی ـ علیه‌السلام ـ توضیحاتی بیان فرمایید.

پاسخ: امام علی بن محمد (هادی) ـ علیه‌السلام ـ دهمین امام شیعیان است که خداوند آنها را از هرگونه آلودگی پاک کرده است.

فهرست مندرجات
۱ - نام و کنیه و القاب
۲ - شهرت
۳ - نام پدر و مادر
۴ - امامت
۵ - فرزندان
۶ - شرح حال فرزندان امام هادی
       ۶.۱ - امام حسن عسکری
              ۶.۱.۱ - ولادت
              ۶.۱.۲ - نام، کنیه و القاب
              ۶.۱.۳ - نام پدر و مادر
              ۶.۱.۴ - امامت و شهادت
       ۶.۲ - حسین
              ۶.۲.۱ - ویژگی‌های امام عسکری
       ۶.۳ - سید‌محمد
              ۶.۳.۱ - کرامات
              ۶.۳.۲ - ویژگی‌ها
              ۶.۳.۳ - بیان یک روایت
       ۶.۴ - جعفر
              ۶.۴.۱ - روایتی از امام زمان
              ۶.۴.۲ - تعداد فرزندان
              ۶.۴.۳ - سال وفات و مدفن
       ۶.۵ - دختر امام هادی
۷ - یاران امام هادی
       ۷.۱ - عبدالعظیم حسنی
              ۷.۱.۱ - مدفن
       ۷.۲ - حسین بن سعید اهوازی
              ۷.۲.۱ - تعداد کتاب‌ها
       ۷.۳ - فضل بن شاذان نیشابوری
              ۷.۳.۱ - سخن امام هادی
              ۷.۳.۲ - سخن امام عسکری
              ۷.۳.۳ - مدفن
۸ - پانویس
۹ - منبع

نام و کنیه و القاب[ویرایش]

نامش علی، کنیه‌اش ابوالحسن و برخی القاب او مرتضی، ناصح، امین، فقیه، عالم، هادی و نقی است. [۱] [۲]

شهرت[ویرایش]

امام هادی و فرزندشان امام حسن ـ علیه‌السلام ـ به عسکریین شهرت دارند.

نام پدر و مادر[ویرایش]

پدرش امام جواد ـ علیه‌السلام ـ و مادرش سمانه بانویی پاک و باتقوا بود. [۳] [۴]

امامت[ویرایش]

حضرت زیر سایه پدر و سر سفره قرآن رشد و تربیت الهی خود را کامل کرد. در کودکی به امامت رسید و آوازه حکمت و فضیلت او همه‌جا را پر کرد.
با وجود خفقان زیاد و کنترل شدید و سلطه عباسیان، امام هادی ـ علیه‌السلام ـ نقش خود را به‌طور کامل ایفا کرد و با توجه به نزدیکی به عصر غیبت امام دوازدهم سازمان وکالت را که از زمان امام صادق ـ علیه‌السلام ـ تأسیس و تا زمان امام جواد ـ علیه‌السلام ـ پایه‌های آن محکم شده بود، به‌صورت گسترده و سازمان یافته‌تر مجهز کرد و حضرت جامعه شیعیان را حول محور امامت اتحاد بخشید و یاران و فرزندان خویش را طوری تربیت کرد تا اختلاف و انشقاقی در پیکره آن پدید نیاید؛ لذا در پذیرش امامت امام حسن عسکری ـ علیه‌السلام ـ و سپس حضرت ولیعصر ـ عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف ـ توسط شیعیان مشکل زیادی نبود.

فرزندان[ویرایش]

امام هادی ـ علیه‌السلام ـ چهار پسر داشت و یک دختر. پسران حضرت عبارتند از: ابومحمد حسن بن علی (امام حسن عسکری) که امام یازدهم شیعیان است، محمد، حسین، جعفر و یک دختر به نام عالیه یا علیه یا عایشه. [۵] [۶] [۷] [۸] [۹]

شرح حال فرزندان امام هادی[ویرایش]

اکنون شرح حال مختصری را درباره فرزندان امام هادی ـ علیه‌السلام ـ بیان می‌کنیم:

← امام حسن عسکری
امام یازدهم شیعیان و پدر گرامی امام زمان ـ عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف ـ است.

←← ولادت
«حضرت در ماه ربیع الثانی سال ۲۳۲ هـ.ق در مدینه چشم به جهان گشود». در مورد روز ولادت اختلاف است؛ ولی روز هشتم مشهورتر است.

←← نام، کنیه و القاب
نامش حسن، کنیه‌اش ابو‌محمد و برخی القابش السراج و العسکری و ابن الرضاست.
==
نام پدر و مادر[ویرایش]
==
«پدرش امام هادی ـ علیه‌السلام ـ و مادرش حدیثه (سلیل) بوده است. [۱۰] [۱۱]

←← امامت و شهادت
حضرت در ۲۲ سالگی به امامت رسید و پس از ۶ سال امامت در هشتم ربیع الاول سال ۲۶۰هـ.ق در سن ۲۸ سالگی در سامرا به دیار باقی شتافت و در همان خانه پدری در جوار پدر بزرگوارش به خاک سپرده شد. [۱۲] [۱۳]

← حسین
او سیدی جلیل‌القدر و عظیم‌الشأن بوده و به او و امام حسن عسکری سبطین می‌گفتند و به جدشان امام حسن ـ علیه‌السلام ـ و امام حسین ـ علیه‌السلام ـ تشبیه می‌کردند.

←← ویژگی‌های امام عسکری
روایت است که صدای امام زمان شبیه صدای عمویش حسین است. حسین از زاهدان و عابدان زمان خود بوده و به امامت برادرش (امام حسن عسکری) اعتراف می‌کرد. معروف است که قبر حسین در کنار قبر پدر (امام هادی) و برادرش (امام حسن عسکری) در زیر همان مرقد سامراست. [۱۴] [۱۵]

← سید‌محمد
او از اجلاء سادات و دارای کرامات متواتر است. حتی اهل سنت و عرب‌های بادیه‌نشین به شدت به او احترام کرده و از او می‌ترسند. آنها هرگز قسم دروغ به سید‌محمد نمی‌خورند و پیوسته برای او نذر می‌کنند.

←← کرامات
کرامات بسیار زیادی مانند شفا ی مفلوج و مرض‌های صعب العلاج و رفع گرفتاری‌های شدید از او نقل شده است. [۱۶] [۱۷]

←← ویژگی‌ها
سید‌محمد فرزند بزرگ امام هادی ـ علیه‌السلام ـ بود و حضرت علاقه شدیدی به او داشت؛ حتی عده زیادی از شیعیان گمان می‌کردند او امام بعدی و جانشین پدر خواهد شد؛ اما سیدمحمد در زمان پدر از دنیا رفت.

←← بیان یک روایت
عده‌ای از بنی‌هاشم نقل می‌کنند ما هنگام وفات سید‌محمد در خانه امام هادی ـ علیه‌السلام ـ جمع شده بودیم، ناگهان جوانی وارد شد و در طرف راست پدر نشست. ما او را نمی‌شناختیم، پرسیدیم کیست؟ گفتند: حسن فرزند امام هادی، در آن وقت به نظر بیست ساله بود. از طرز صحبت امام هادی با او فهمیدیم که او امام شیعیان و جانشین پدر است. با مرگ سیدمحمد شیعیان فهمیدند که سید‌محمد امام نبوده است؛ البته آگاهی دادن امام هادی و فضایل و خصوصیات امام حسن عسکری نیز در تصحیح اعتقاد شیعیان تأثیر داشت. [۱۸] [۱۹] مزار سید‌محمد در هشت فرسخی سامرا نزدیک روستای بلد است. [۲۰] [۲۱]

← جعفر
او پس از شهادت امام حسن عسکری به ناحق ادعای امامت کرد و در تلاش بود با نماز خواندن بر جنازه امام حسن عسکری عملاً ثابت کند که امام است؛ ولی امام زمان که کودکی تقریباً ۵ ساله بود، آمد و عمویش را کنار زد و خود بر جنازه پدر به نماز ایستاد.

←← روایتی از امام زمان
در روایتی از امام زمان آمده که عموی ما جعفر مانند برادران یوسف است؛ یعنی مثل آنها پشیمان شده و توبه کرده است؛ پس «لا تقول فیه الا خیراً» کلمه کذاب را نگویید و جعفر تواب بگویید.

←← تعداد فرزندان
جعفر فرزندان زیادی داشته و تعداد آنها را تا ۱۲۰ نفر ذکر کرده‌اند.

←← سال وفات و مدفن
او در ۴۵ سالگی در سال ۲۷۱ هـ.ق از دنیا رفت و در سامرا دفن شد. [۲۲] [۲۳]

← دختر امام هادی
در مورد تنها دختر امام هادی ـ علیه‌السلام ـ منابع چیزی نقل نکرده‌اند، تنها برای او سه نام ذکر کرده‌اند: عالیه، علّیه، عایشه.

یاران امام هادی[ویرایش]

با وجود جو اختناق و ستم، امکان استفاده از امام هادی ـ علیه‌السلام ـ بسیار محدود بود؛ ولی برخی مشتاقان معارف قرآن و علوم اهل بیت ـ علیهم‌السلام ـ توانستند به زحمت و به‌قدر ظرفیت از محضر حضرت کسب فیض نمایند. شیخ طوسی ۱۸۵ نفر از راویان حدیث از محضر امام هادی ـ علیه‌السلام ـ را نام می‌برد که به‌طور خلاصه به سه نفر از آنها اشاره می‌شود:

← عبدالعظیم حسنی
از دانشمندان و راویان بزرگ است که از امام جواد و امام هادی ـ علیهم‌السلام ـ روایت کرده است. و او به امور دین آگاه و به مسائل مذهبی و احکام قرآن کاملاً آشنا بود. امام هادی ـ علیه‌السلام ـ به برخی از اهل ری سفارش می‌نمود که در مشکلات خود به عبدالعظیم مراجعه کنند. [۲۴] آن‌قدر بزرگوار و با ایمان بود که امام هادی فرمود: «تو از دوستان واقعی مایی». [۲۵] [۲۶]
او یکبار همه عقاید خویش را به امام هادی ـ علیه‌السلام ـ عرضه کرد. امام هادی ـ علیه‌السلام ـ فرمود: این همان دینی است که خدای متعال برای بندگانش پسندیده است، بر آن ثابت باش. [۲۷] [۲۸]

←← مدفن
عبدالعظیم مورد تعقیب حکومت عباسی قرار گرفت و به ایران آمد و در شهر ری پنهان شد. روزها روزه می‌گرفت و شب‌ها شب‌زنده‌داری می‌کرد و گاهی مخفیانه به زیارت امام‌زاده حمزه که اکنون در کنار قبر اوست، می‌رفت. پس از چندی بیمار شد و در زمان امام هادی ـ علیه‌السلام ـ از دنیا رفت و سپس در کنار امامزاده حمزه در زمینی که برای دفن او و شیعیان وقف شده است، دفن شد. در روایتی از امام هادی ـ علیه‌السلام ـ ثواب زیارت او به‌اندازه زیارت امام حسین ـ علیه‌السلام ـ ذکر شده است. [۲۹]

← حسین بن سعید اهوازی
از یاران امام رضا، امام جواد و امام هادی ـ علیهم‌السلام ـ بود او اهل کوفه بود که به اهواز و سپس به قم مهاجرت کرد و در قم از دنیا رفت.

←← تعداد کتاب‌ها
او سی کتاب در فقه و آداب و اخلاق دارد و مورد وثوق علماست. حسین و برادرش حسن از راویانی هستند که روایات بسیار زیادی از ائمه ـ علیهم‌السلام ـ نقل کرده‌اند. [۳۰]

← فضل بن شاذان نیشابوری
او فقیهی عالی‌مقام و متکلمی توانا و از اصحاب امام هادی و امام حسن عسکری بود. او کتاب‌های زیادی نوشته و کتاب‌های او مورد توجه علمای بزرگ شیعه قرار گرفته است.

←← سخن امام هادی
امام هادی ـ علیه‌السلام ـ با دیدن یکی از کتاب‌های او فرمود: من بر اهل خراسان غبطه می‌خورم که فضل بن شاذان را در میان خود دارند.

←← سخن امام عسکری
وقتی امام حسن عسکری کتاب الیوم و اللیله او را دید، سه‌بار بر او رحمت فرستاد و فرمود: سزاوار است به آن عمل شود.

←← مدفن
فضل در نیشابور می‌زیست او به جرم شیعه بودن به سبزوار تبعید شد و پس از مدتی بیمار شد و از دنیا رفت. قبر او در نیشابور قدیم (یک فرسخی نیشابور فعلی) قرار دارد. [۳۱]

پانویس[ویرایش]
 
۱. شیخ مفید، الارشاد، ترجمه رسول محلاتی، ج ۲، ص ۴۱۷.
۲. طبرسی، اعلام الوری، ج ۳، ص ۳۵۵.
۳. شیخ مفید، الارشاد، ترجمه رسول محلاتی، ج ۲، ص ۴۱۷.
۴. طبرسی، اعلام الوری، ج ۳، ص ۳۵۵.
۵. مرعشی نجفی، سیدشهاب‌الدین، مجموعه نفیسه، ۱۴۰۶ ق، ص ۱۳۲، در ص ۴۶۹ همین کتاب، همین مطلب را از قول علامه حلی نقل کرده است.
۶. ناخوانا، عباس‌قلی‌خان‌، ناسخ التواریخ، تهران، انتشارات اسلامیه، ج ۷، ص ۳۳۲.
۷. شیخ مفید، الارشاد، ترجمه رسول محلاتی، ج ۲، ص ۴۴۰.
۸. محلاتی، ذبیح‌الله، اختران تابناک، تهران، انتشارات اسلامیه، ج ۲، ص ۱۸۰.
۹. شیخ عباس قمی، منتهی الآمال، مؤسسه مطبوعاتی حسینی، ج ۲، ص ۱۰۱۰.
۱۰. شیخ مفید، الارشاد، ترجمه رسول محلاتی، ج ۲، ص ۴۴۲.
۱۱. شیخ عباس قمی، منتهی الآمال، مؤسسه مطبوعاتی حسینی، ج ۲، ص ۱۰۱۱.
۱۲. شیخ عباس قمی، منتهی الآمال، مؤسسه مطبوعاتی حسینی، ج ۲، ص ۱۰۱۰.
۱۳. محلاتی، ذبیح‌الله، اختران تابناک، تهران، انتشارات اسلامیه، ج ۲، ص ۱۸۰.
۱۴. شیخ عباس قمی، منتهی الآمال، مؤسسه مطبوعاتی حسینی، ج ۲، ص ۱۰۱۰.
۱۵. محلاتی، ذبیح‌الله، اختران تابناک، تهران، انتشارات اسلامیه، ج ۲، ص ۱۸۰.
۱۶. شیخ عباس قمی، منتهی الآمال، مؤسسه مطبوعاتی حسینی، ج ۲، ص ۱۰۱۰.
۱۷. محلاتی، ذبیح‌الله، اختران تابناک، تهران، انتشارات اسلامیه، ج ۲، ص ۱۸۰.
۱۸. شیخ عباس قمی، منتهی الآمال، مؤسسه مطبوعاتی حسینی، ج ۲، ص ۱۰۱۰.
۱۹. محلاتی، ذبیح‌الله، اختران تابناک، تهران، انتشارات اسلامیه، ج ۲، ص ۱۸۰.
۲۰. شیخ عباس قمی، منتهی الآمال، مؤسسه مطبوعاتی حسینی، ج ۲، ص ۱۰۱۰.
۲۱. محلاتی، ذبیح‌الله، اختران تابناک، تهران، انتشارات اسلامیه، ج ۲، ص ۱۸۰.
۲۲. شیخ عباس قمی، منتهی الآمال، مؤسسه مطبوعاتی حسینی، ج ۲، ص ۱۰۱۰.
۲۳. محلاتی، ذبیح‌الله، اختران تابناک، تهران، انتشارات اسلامیه، ج ۲، ص ۱۸۰.
۲۴. پیشوای دهم، مؤسسه در راه حق، سلمان فارسی، ۱۳۶۹، ص ۵۸.
۲۵. پیشوای دهم، مؤسسه در راه حق، سلمان فارسی، ۱۳۶۹، ص ۵۹، به نقل از امالی صدوق.
۲۶. علامه مجلسی، بحارالانوار، ج ۵۴، ص ۲۰۴.    
۲۷. پیشوای دهم، مؤسسه در راه حق، سلمان فارسی، ۱۳۶۹، ص ۵۹، به نقل از امالی صدوق.
۲۸. علامه مجلسی، بحارالانوار، ج ۵۴، ص ۲۰۴.    
۲۹. پیشوای دهم، مؤسسه در راه حق، سلمان فارسی، ۱۳۶۹، ص ۵۹، به نقل از عبدالعظیم حسنی، ص ۶۳.
۳۰. پیشوای دهم، مؤسسه در راه حق، سلمان فارسی، ۱۳۶۹، ص ۵۹، به نقل از عبدالعظیم حسنی، ص ۶۴.
۳۱. پیشوای دهم، مؤسسه در راه حق، سلمان فارسی، ۱۳۶۹، ص ۵۹، به نقل از عبدالعظیم حسنی، ص ۶۵ و ۶۶.


منبع[ویرایش]

سایت اندیشه قم.    
[





جعبه‌ابزار