عدم حضور حسنین در مسجدذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: ضربت خوردن امام، حسنین، مسجد، نماز نافله، نماز صبح.
پرسش: در شب ضربت خوردن حضرت امیر حسنین در مسجد نبودند، خواهشمند است در خصوص عدم حضور آنها در نماز جماعت اول وقت توضیح بدهید ؟
پاسخ: مرحوم مجلسی به نقل بعضی از مورخان نوشته است:


روایتی از مجلسی[ویرایش]

در آن شب امیر‌المؤمنین ـ علیه‌السلام ـ برای افطار به خانه ام‌کلثوم ـ علیه‌السلام ـ رفت؛ ام‌کلثوم می‌گوید: پدرم با یک قرص نان و مقداری نمک افطار کرد، حمد و ثنای خدا را به‌جا آورد و به نماز ایستاد و پیوسته در حال نماز بود، گاهی از اتاق بیرون می‌رفت و به آسمان نگاه می‌کرد، سوره «یس» را تا آخر تلاوت کرد، از حرکات امیر‌المؤمنین ـ علیه‌السلام ـ در آن شب بوی شهادت و لقای پروردگار استشمام می‌شد؛ شب از نیمه گذشت، بعد از تجدید وضو و پوشیدن لباس از اتاق بیرون رفت و از منزل خارج شد. ام‌کلثوم اضافه می‌کند: با مشاهده این حالات به حضور برادرم امام حسن ـ علیه‌السلام ـ رفتم و جریان را تعریف کردم. امام مجتبی ـ علیه‌السلام ـ ـ حرکت کرد و قبل از رسیدن امیر‌المؤمنین ـ علیه‌السلام ـ به مسجد جامع کوفه به آن حضرت رسید و گفت: هنوز ثلثی از شب باقی‌مانده است، چرا زود از خانه بیرون آمده‌اید؟
حضرت در جواب فرمود: نور دیدگانم، خوابی دیده‌ام که تعبیر آن شهادت من است. امام مجتبی ـ علیه‌السلام ـ خواست که همراه پدر باشد، حضرت امیر ـ علیه‌السلام ـ ـ فرمود: پسرم تو را به حقی که به گردنت دارم قَسَم می‌دهم که به خانه بر‌گرد؛ امام حسن ـ علیه‌السلام ـ به خانه بر‌گشت. امیر‌المؤمنین ـ علیه‌السلام ـ به مسجد رفت، چند رکعت نماز خواند، با رسیدن وقت اذان بالای مأذنه رفت و با صدای بلند اذان گفت؛ آنگاه به داخل مسجد باز‌گشت. خفتگان را که از جمله آنان ابن‌ملجم بود، برای اقامه نماز بیدار کرد. سپس به سمت محراب رفت و به نماز ایستاد؛ همانند عادت همیشگی در نماز‌های فریضه و نافله رکوع و سجده را طول داد؛ ابن‌ملجم ملعون بلند شد و در مقابل ستونی که امام ـ علیه‌السلام ـ در کنار آن مشغول نماز بود، ایستاد؛ صبر کرد قرائت و رکوع و سجده اول نماز امام تمام شد، امام ـ علیه‌السلام ـ سر از سجده برداشت، در این هنگام ابن‌ملجم شمشیر را کشید و بر سر آن حضرت زد.
راوی اضافه می‌کند: مردمی که در مسجد بودند، با شنیدن صدای آن حضرت از هرسو به طرف آن بزرگوار دویدند؛ امام ـ علیه‌السلام ـ را مشاهده کردند؛ در‌حالی‌که دستمال خود را روی سر می‌بست و خون بر صورت و محاسن او جاری بود و می‌فرمود: این همان وعده‌ای است که خدا و رسول ـ صلی‌لله‌علیه‌و‌آله ـ داده‌اند. جبرئیل امین شهادت امیر‌المؤمنین ـ علیه‌السلام ـ را میان آسمان و زمین ندا داد.
حسنین ـ علیهما‌السلام ـ از منزل بیرون آمده و راه مسجد را در پیش گرفتند؛ وقتی وارد مسجد شدند، جماعتی از مردم می‌خواستند حضرت امیر ـ علیه‌السلام ـ ـ را سر پا نگه دارند تا نماز صبح را اقامه کند؛ ولی امام ـ علیه‌السلام ـ قادر بر ایستادن نبود، {به دستور پدر } امام مجتبی ـ علیه‌السلام ـ جلو ایستاد و فریضه صبح را به‌جای آورد و أمیر‌المؤمنین ـ علیه‌السلام ـ نشسته و با اشاره نماز صبح را اقامه کرد. [۱]

بیان چند نکته درباره روایت[ویرایش]

نکات زیر از روایت فوق قابل استفاده است:

← ۱. اطاعت امام مجتبی از امر پدر
امام مجتبی ـ علیه‌السلام ـ خواست همراه حضرت باشد، ولی در جهت اطاعت از دستور پدر به خانه بر‌گشت. و البته هنوز وقت نماز صبح هم فرانرسیده بود؛

← ۲. دلایل عدم فریضه صبح هنگام ضربت
به دلایل زیر نمازی که ضربه شمشیر بر سر امام ـ علیه‌السلام ـ اصابت کرد، فریضه صبح نبوده است:

←← دلیل اول
الف. امام فرادا (تنها) نماز می‌خواند.

←← دلیل دوم
ب. در نزدیکی محل نماز امام کسی نبود و مردم در گوشه‌و‌کنار مسجد مشغول نماز بودند و با شنیدن صدای امام ـ ـ علیه‌السلام ـ به‌سوی آن حضرت دویدند.


←← دلیل سوم
ج. در عبارت فوق‌الذکر آمده بود: امام ـ علیه‌السلام ـ از مأذنه پائین آمد، خفتگان را بیدار کرد و به‌جانب محراب رفت و به نماز ایستاد؛ همان‌گونه که می‌دانیم دو رکعت نافله نماز صبح قبل از نماز خوانده می‌شود.
روشن است که امام ـ علیه‌السلام ـ قبل از اقامه نافله به فریضه مشغول نمی‌شود.
بنا‌بر‌این نمازی که در آن نماز، حضرت علی ـ علیه‌السلام ـ ضربت خورده، نافله بوده است نه فریضه.

←← سخن شیخ قمی
مؤید این کلام فرمایش محدث قمی(ره) در پاورقی منتهی‌الآمال است؛ وی چنین گفته است: آنچه از روایات استفاده می‌شود، آن است که نمازی که حضرت امیر ـ علیه‌السلام ـ در آن ضربت زده شده، نافله فجر بوده است. [۲]

نتیجه بحث[ویرایش]

بنابراين علت عدم حضور امام حسن و امام حسين ـ عليهما‌السلام ـ در حين ضربت خوردن پدر در مسجد جامع کوفه، نرسيدن وقت فريضه صبح بوده است، نه اينكه برای نماز اول وقت و جماعت اهميت قائل نباشند.

پانویس[ویرایش]
 
۱. مجلسی، محمد‌باقر، بحار‌الأنوار، بیروت، دار احیاء التراث‌ العربی، چاپ سوم، ۱۴۰۳ ه، ج ۴۲، ص ۲۷۶ - ۲۸۳ با تلخیص.    
۲. قمی، عباس، منتهی‌الآمال، قم، مؤسسه انتشارات هجرت، چاپ سیزدهم، زمستان ۱۳۷۸، ج ۱، ص ۳۲۹.


منبع[ویرایش]
سایت اندیشه قم    






جعبه‌ابزار