ظهور امام مهدیذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: ظهور حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف.
پرسش: آیه ۵۵ سوره نور: «وَعَدَ اللَّهُ الَّذینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَیَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِی الْأَرْضِ کَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذینَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَ لَیُمَکِّنَنَّ لَهُمْ دینَهُمُ الَّذِی ارْتَضی‌ لَهُمْ وَ لَیُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً یَعْبُدُونَنی‌ لا یُشْرِکُونَ بی‌ شَیْئاً وَ مَنْ کَفَرَ بَعْدَ ذلِکَ فَأُولئِکَ هُمُ الْفاسِقُون» چگونه بر ظهور موعود جهانی دلالت می‌کند؟
پاسخ: برای رسیدن به پاسخ این پرسش نخست ترجمه آیه شریفه، سپس بیان دیدگاه‌های مفسران به‌صورت خلاصه ضروری به نظر می‌رسد.


ترجمه آیه مذکور[ویرایش]

اما ترجمه کامل آیه شریفه: «خداوند به کسانی از شما (مسلمانان) که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند وعده داده است که قطعاً آنها را در روی زمین جانشین (خود) کند و (حکومت بخشد) همان‌گونه که کسانی را که پیش از آنها بودند، جانشین ساخت، و حتماً آن دینی را که برای آنها پسندیده است (دین اسلام) برای آنها مستقر و استوار سازد، و بی‌تردید حال آنها را پس از بیم و ترس به امن و ایمنی تبدیل نماید به‌طوری‌که تنها مرا بپرستند و چیزی را شریک من قرار ندهند. و هر‌کس پس از این (نعمت بزرگ) کفران ورزد، چنین کسانی به حقیقت نافرمانند». [۱]

مژده خداوند به افراد باایمان و صالح[ویرایش]

از مجموع آیه چنین برمی‌آید که خداوند به گروهی از مسلمانان که دارای دو صفت «ایمان» و «عمل صالح» هستند، سه نوید داده است:

← اول
جانشینی و حکومت روی زمین.

← دوم
نشر آیین حق به‌طور اساسی و ریشه‌دار در همه جا.

← سوم
از میان رفتن تمام اسباب خوف، ترس، وحشت و ناامنی.

←← نتیجه
نتیجه این امور آن خواهد شد که با نهایت آزادی خدا را بپرستند و فرمان‌های او را گردن نهند و هیچ شریک و شبیهی برای او قائل نشوند و توحید خالص را در همه جا بگسترانند. [۲]

وعده داده‌شدگان[ویرایش]

در این‌که منظور از این عده که خداوند حکومت بر روی زمین را به آنان وعده داده است، چه کسانی هستند؟ بین مفسران اختلاف نظر وجود دارد و نظریات متعددی بیان شده است:

← ۱. صحابه پیامبر
بعضی آن‌ را مخصوص صحابه پیامبر اسلام ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ دانسته‌اند که با پیروزی اسلام در عصر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله صاحب حکومت در زمین شدند. [۳] [۴] [۵] [۶]

← ۲. خلفای سه‌گانه نخستین
بعضی دیگر اشاره به حکومت خلفای سه‌گانه نخستین می‌دانند. [۷]

← ۳. خلفای چهارگانه نخستین
بعضی دیگر حکومت خلفای چهارگانه نخستین را مصداق آن بیان می‌کنند. [۸]

← ۴. تمام مسلمانان
بعضی مفهوم آن‌ را چنان وسیع دانسته‌اند که این وعده را شامل تمام مسلمانانی که دارای این صفت‌اند، می‌دانند. [۹] [۱۰] [۱۱] [۱۲]

←← دیدگاه برخی افراد
برخی در تأیید و توضیح این نظریه می‌گویند: «بدون شک این آیه شامل مسلمانان نخستین می‌شود و بدون شک حکومت مهدی ـ عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف ـ که طبق عقیده عموم مسلمانان اعم از شیعه و اهل تسنن سراسر روی زمین را پر از عدل و داد می‌کند، بعد از آن‌که ظلم و جور همه جا را گرفته باشد، مصداق کامل این آیه است؛ ولی با این حال مانع از عمومیت و گستردگی مفهوم آیه نخواهد بود». [۱۳]

← ۵. حکومت حضرت مهدی
گروهی آن‌ را اشاره به حکومت حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف می‌دانند که شرق و غرب جهان در زیر لوای حکومتش قرار می‌گیرد، و آیین حق در همه جا نفوذ می‌کند و ناامنی و خوف و جنگ از صفحه زمین برچیده می‌شود، و عبادت خالی از شرک برای جهانیان تحقق می‌یابد. [۱۴]

علل پذیرش دیدگاه پنجم[ویرایش]

در میان این نظریات به نظر می‌رسد نظریه پنجم (اشاره به حکومت حضرت مهدی) از قوت بیش‌تری برخوردار است. [۱۵] [۱۶]

← اولاً
قرائنی در آیه وجود دارد که با حکومت آن حضرت سازگارتر است؛ مانند:
أ. جانشینی و حکومت بر زمین: «لَیَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِی الْأَرْضِ».
ب. استقرار و استواری دین مورد پسند خدا: «لَیُمَکِّنَنَّ لَهُمْ دینَهُمُ الَّذِی ارْتَضی‌ لَهُمْ».
ج. تبدیل بیم و ترس به امن و ایمنی: «وَ لَیُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً».
ه. پرستش فقط خدای یگانه و شریک قرار ندادن چیزی برای او: «یَعْبُدُونَنی‌ لا یُشْرِکُونَ بی‌ شَیْئاً».

روشن است این مفاهیم به‌صورت مطلق و کامل فقط در حکومت امام مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف محقق می‌شود؛ اما در مواردی که بیان شده است به صورت جزئی و ناقص تحقق یافته است؛ ازاین‌رو تطبیق آیه شریفه بر حکومت امام مهدی ـ عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف ـ با قرائن موجود در آیه هماهنگ‌تر است. [۱۷]

← ثانیاً
در روایات متعدد از اهل بیت علیهم‌السلام، آیه شریفه بر حکومت امام مهدی ـ عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف ـ تطبیق و تفسیر شده است؛ اینک به برخی از آنها اشاره می‌کنیم:

←← دیدگاه طبرسی
طبرسی در تفسیر این آیه می‌گوید: آن‌چه که از اهل بیت در تفسیر این آیه روایت شده این است که این آیه در شأن مهدی از آل محمد عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف نازل شده است.

←← دیدگاه دیگر
وی هم‌چنین از تفسیر عیاشی نقل می‌کند که امام سجاد علیه‌السلام پس از قرائت این آیه فرمود: این عده (که خداوند به آنان وعده داده) شیعیان ما هستند که خداوند به‌وسیله مردی از ما که مهدی این امت است، آن‌ را به انجام می‌رساند و همو کسی است که رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله در‌باره او فرمود: اگر از عمر دنیا فقط یک روز مانده باشد، خداوند آن روز را آن‌قدر طولانی می‌کند تا مردی از عترتم که اسم او اسم من است بیاید و زمین را پر از عدل و داد کند؛ همان‌گونه که از ظلم و ستم پر شده است. [۱۸] [۱۹] [۲۰]

نتیجه بحث[ویرایش]

بنابراین با توجه به دلایل یادشده می‌توان از این آیه وعده به ظهور موعود جهانی حضرت مهدی ـ عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف ـ را دریافت و استنباط کرد.

پانویس[ویرایش]
 
۱. نور (۲۴)، آیه ۵۵.    
۲. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۱۴، ص ۵۳۱، دارالکتب الإسلامیة، تهران، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.    
۳. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۷، ص ۲۴۰، ناصر خسرو، تهران، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.
۴. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۷، ص ۲۶۵.    
۵. طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ۱۵، ص ۱۵۴، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ پنجم، ۱۴۱۷ ق.    
۶. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۱۴، ص ۵۳۱، دارالکتب الإسلامیة، تهران، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.    
۷. فخرالدین رازی، ابوعبدالله محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، ج ۲۴، ص ۴۱۳، دار احیاء التراث العربی، بیروت، چاپ سوم، ۱۴۲۰ق.    
۸. جصاص، احمد بن علی، احکام القرآن، تحقیق:قمحاوی، محمد صادق، ج ۵، ص ۱۹۱، دار احیاء التراث العربی، بیروت، ۱۴۰۵ق.    
۹. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۷، ص ۲۴۰، ناصر خسرو، تهران، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.
۱۰. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۷، ص ۲۶۵.    
۱۱. طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ۱۵، ص ۱۵۴، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ پنجم، ۱۴۱۷ ق.    
۱۲. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۱۴، ص ۵۳۱، دارالکتب الإسلامیة، تهران، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.    
۱۳. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۱۴، ص ۵۳۱، دارالکتب الإسلامیة، تهران، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.    
۱۴. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۱۴، ص ۵۳۱، دارالکتب الإسلامیة، تهران، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.    
۱۵. طیب، سید عبدالحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، ج ۹، ص ۵۵۶، انتشارات اسلام، تهران، چاپ دوم، ۱۳۷۸ش.
۱۶. طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ۱۵، ص ۱۵۵ و ۱۵۶، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ پنجم، ۱۴۱۷ ق؛ این نظریه از سوی مفسران بزرگی؛ مانند علامه طباطبایی و سید عبد الحسین طیب و... تأیید و تقویت شده است.    
۱۷. طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ۱۵، ص ۱۵۵ و ۱۵۶، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ پنجم، ۱۴۱۷ ق.    
۱۸. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۷، ص ۲۴۰، ناصر خسرو، تهران، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.
۱۹. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۷، ص ۲۶۵.    
۲۰. قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، محقق و مصحح:موسوی جزائری، سید طیب،‌ ج ۱، ص ۱۴، دارالکتاب، قم، چاپ سوم، ۱۴۰۴ق.    


منبع[ویرایش]
پایگاه اسلام کوئست.    



رده‌های این صفحه : مهدویت | ظهور




جعبه‌ابزار