شکافته شدن دیوار کعبه


کلیدواژه: ولادت، شکافته شدن دیوار کعبه.
‌پرسش: هنگام ولادت امیرمؤمنان امام علی ـ علیه‌السلام ـ دیوار کعبه شکافته شده آیا این واقعه در منابع تاریخی اهل‌سنت منعکس شده است؟
پاسخ: به نقل مورخان و محدثان مشهور ولادت امام علی ـ علیه‌السلام ـ در سیزدهم رجب، سی سال بعد از عام‌الفیل در درون خانه کعبه روی داده است و جریان از این قرار است که:


ماجرای ولادت امام علی[ویرایش]

«یزید بن قعنب گوید: من و عباس بن عبدالمطلب و گروهی از خاندان عبدالعزی در برابر خانه خدا نشسته بودیم که ناگهان دیدیم فاطمه بنت اسد، مادر امیرمؤمنان ـ علیه‌السلام ـ که به آن حضرت حامله بود و نُه ماه از مدت حملش می‌گذشت و دچار درد زایمان شده بود وارد شد و به درگاه خداوند عرض کرد: پروردگارا! من به تو و پیامبران و کتاب‌هایی که از جانب تو فرستاده شده‌اند، ایمان دارم و سخن جدم ابراهیم خلیل را تصدیق می‌کنم و باور دارم که او این خانه والا را بنا کرده و به‌حق این فرزندی که در شکم دارم، سوگند می‌دهم که وضع حمل مرا آسان کنی.
یزید بن قعنب می‌گوید: در این هنگام دیدم دیوار پشت کعبه شکافت و فاطمه وارد کعبه شد و از چشمان ما ناپدید گشت و دیوار به هم چسبید. برخاستیم که قفل در خانه کعبه را باز کنیم، قف ل باز نشد؛ دانستیم که این رویداد به فرمان خدا رخ داده است. پس از چهار روز که گذشت فاطمه از خانه کعبه بیرون آمد و نوزادش امیرمؤمنان ـ علیه‌السلام ـ را روی دست داشت و گفت: من بر زنان گذشته تاریخ برتری یافته‌ام؛ زیرا آسیه دختر مزاحم، خدا را به‌صورت پنهانی در جایی عبادت می‌کرد که عبادت خدا در آنجا جز از روی ناچاری سزاوار نبود، و مریم دختر عمران آن شاخه خشکیده خرما را با دستش تکان داد تا آنکه خرمایی تازه از آن فروریخت و خورد‌ ولی من وارد خانه خدا شدم و از میوه‌ها و نعمت‌های بهشتی خوردم و وقتی خواستم خارج شوم، هاتفی به من گفت: فاطمه! او را علی نام بگذار؛ چراکه او بلندمرتبه است و خداوند علی اعلی می‌گوید: نام او را از نام خودم مشت ق ساختم و او را به آداب و اخلاق خودم تربیت کردم و از علوم پیچیده خود آگاهش نمودم؛ او کسی است که بت‌ها را در خانه من می‌شکند و بر بام خانه‌ام اذان می‌گوید و مرا به مجد و بزرگواری یاد می‌کند. خوشا به حال کسی که او را دوست بدارد و از او فرمان برد و وای بر کسی که او را دشمن بدارد و فرمانش نبرد. [۱] [۲] [۳] [۴] [۵] [۶]

شکافته شدن دیوار کعبه دلیلی بر معجزه[ویرایش]

شایان ذکر است که این رویداد با اندکی تفاوت در منابع بسیاری ذکر شده است و از شگفتی‌های این واقعه مهم تاریخی این است که فاطمه نه از درب خانه، بلکه با شکافته شدن دیوار آن وارد کعبه گردید تا این رویداد عجیب دلیل و برهانی روشن‌تر بر معجزه باشد و آیندگان نتوانند آن را پدیده‌ای تصادفی و اتفاقی قلمداد کنند و جالب این است که پس از گذشت قرن‌ها از آن رویداد مهم و تجدید ساختمان کعبه و تعمیر آن و پرکردن جای شکاف با نقره، هنوز هم اثر شکاف بر دیوار خانه، خود را نمایان می‌سازد. [۷]

ولادت امام علی(ع) در کتب اهل‌سنت[ویرایش]

۱. حافظ ابوعبدالله محمد بن عبدالله، معروف به حاکم نیشابوری، که همه بزرگان اهل‌سنت او را مورد اعتماد و استناد دانسته‌اند و خود از بزرگان ایشان است، در کتاب بسیار معروفش، «مستدرک صحیحین» می‌گوید: روایات متواتر است که فاطمه بنت اسد، امیرمؤمنان علی بن ابی‌طالب ـ کرم‌الله ـ وجهه، را در خانه کعبه به دنیا آورده است. [۸] [۹]
۲. شاه ولی‌الله احمد بن عبدالرحیم دهلوی، محدث متعصب اهل‌سنت، در کتاب «ازالة الخفا» می‌نویسد: «بی‌گمان روایات متواتر است؛ در اینکه فاطمه بنت اسد، امیرالمومنین علی بن ابی‌طالب ـ علیه‌السلام ـ را در درون کعبه به دنیا آورد، بدون تردید او در روز جمعه سیزدهم رجب، سی سال بعد از عام‌الفیل، در خانه کعبه به دنیا آمده است، و هرگز پیش از او یا بعد از او کسی در خانه کعبه زاده نشده است.» [۱۰]
۳. شهاب‌الدین ابوالثنا، سیدمحمود آلوسی، صاحب تفسیر آلوسی، در شرح بر قصیده عینیه عبدالباقی افندی عمری می‌نویسد: ولادت امیرمؤمنان کرم‌الله وجهه در درون کعبه، در سراسر دنیا مشهور است و در کتاب‌های هر دو فرقه شیعه و سنی روایت شده است، و هرگز در مورد غیر ایشان چنین فضیلتی ثابت نشده است. [۱۱] [۱۲]
۴. نورالدین علی بن محمد بن صباغ مکی، از دانشمندان معروف اهل‌سنت، مشهور به ابن صباغ مالکی در کتاب «الفصول المهمه» با سلسله سند از ابن مغازلی، از امام سجاد ـ علیه‌السلام ـ مبنی بر ولادت امام علی ـ علیه‌السلام ـ در درون خانه کعبه نقل کرده است که: پیش از او کسی در بیت‌الله الحرام متولد نشد، و این برتری ویژه اوست، از سوی خداوند برای ابراز کرامت و شرافت و شکوهمندی او». [۱۳] [۱۴]

شکافته شدن دیوار کعبه در منابعی از اهل‌سنت[ویرایش]

منابعی از اهل‌سنت که به‌طور صریح به شکافته شدن دیوار کعبه اشاره کرده‌اند:
۱. محمد شریف‌خان شیروانی در کتاب «چوتهی کتاب» به ولادت امام علی ـ علیه‌السلام ـ در درون کعبه و شکافته شدن دیوار کعبه و شنیده شدن صدای هاتف غیبی تصریح کرده است. [۱۵] [۱۶]
۲. مولوی حافظ حکیم ظهیر احمد سهسوانی در کتاب «ظهیر البشر» در احوال و فضائل ائمه می‌نویسد: «چون خداوند اراده نمود که شرفی بر شرف‌های کعبه بیفزاید، دیوار کعبه را بشکافت و فاطمه بنت اسد را به درون کعبه فراخواند و فاطمه فرزندش علی را در درون کعبه به دنیا آورد.» [۱۷] [۱۸]
۳. علامه حسن بن امان‌الله مولوی عظیم آبادی هندی، در کتاب «تجهیز الجیش» جریان ولادت امام علی ـ علیه‌السلام ـ را طبق روایت «بشائر المصطفی» از یزید بن قعنب نقل کرده است.» [۱۹] [۲۰]
۴. دکتر محمد شاه قادری، دانشمند و پزشک نامی سرزمین لاهور، در کتاب «مصباح المقربین» تصریح می‌کند که امیرمؤمنان در درون کعبه متولد شد و تصریح می‌کند که مادر آن جناب در حال طواف کعبه بود که او را درد زایمان گرفت، دیوار کعبه شکافته شد و فاطمه بنت اسد به درون کعبه فراخوانده شد؛ سپس تأکید می‌کند که هرگز چنین شرف و فضیلتی به جز امیرمؤمنان برای احدی نصیب و میسر نشده است... [۲۱]بنابراين با بررسی متون تاريخی به اين نتيجه می‌رسيم كه جريان ولادت امام علی ـ عليه‌السلام ـ و شكافته شدن ديوار كعبه در منابع متعددی از اهل‌سنت نقل شده است كه برای نمونه به شماری از آنها اشاره كرديم.

پانویس[ویرایش]
 
۱. صابری یزدی، علی‌رضا، هزار حدیث در فضائل امام علی(ع)، ترجمه محمدرضا انصاری محلاتی، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۸۰ ش، ص ۳۱ ـ ۳۲.
۲. محمد بن فتال نیشابوری، روضة الواعظین، قم، نشر رضی، ۱۳۸۶ ق، ج ۱، ص ۷۶.    
۳. ابی‌محمد الحسن بن محمد دیلمی، بیروت، مؤسسة اعلمی، ص ۲۱۱
۴. علی بن عیسی اربلی، کشف الغمه ج ۱، ص ۵۹.    
۵. شیخ طوسی، امالی، ۱۳۱۳، ص ۸۰.
۶. شیخ صدوق، علل الشرایع، ص ۵۶.
۷. قزوینی، سیدمحمدکاظم، امام علی(ع) از ولادت تا شهادت، ترجمه علی کرمی، قم، دلیل ما، ۱۳۷۹ ش، ص ۴۱ ـ ۴۳.
۸. حافظ ابی عبدالله محمد بن عبدالله نیشابوری، مستدرک الصحیحین، حیدرآباد هندوستان، ۱۳۲۴، ج ۳، ص ۴۸۳.
۹. موسوی همدانی، سیدمحمدباقر، علی(ع) در کتب اهل‌سنت، تهران، واژه‌آرا، ۱۳۸۰ ش، ص ۴۶.
۱۰. شاه ولی‌الله دهلوی، ازالة الخفا، چاپ هند، ج ۲، ص ۲۵۱.
۱۱. شهاب‌الدین ابوالثنا، سیدمحمود آلوسی، سرح الفریده، در شرح قصیده عینیه عبدالباقی افندی، ص ۱۵.
۱۲. اردوبادی، محمدعلی، مولود کعبه، ترجمه عیسی سلیم‌پور اهری، قم، رسالت، ۱۳۷۸ ش، ص ۸۱.
۱۳. ابن صباغ مالکی، الفصول المهمه، ص ۱۴.
۱۴. اردوبادی، محمدعلی، مولود کعبه ترجمه عیسی سلیم‌پور اهری، قم، رسالت ۱۳۷۸، ص ۱۳۲.
۱۵. محمد شریف‌خان شیروانی، چوتهی کتاب، به زبان اردو، ۱۹۳۵ م، ص ۱۲۳.
۱۶. اردوبادی، محمدعلی، مولود کعبه، ترجمه عیسی سلیم‌پور اهری، قم، رسالت، ۱۳۷۸ ش، ص ۱.
۱۷. مولوی حافظ حکیم ظهیر احمد سهسوانی، ظهیر البشر (به زبان اردو)، ص ۱۸.
۱۸. اردوبادی، محمدعلی، مولود کعبه، ترجمه عیسی سلیم‌پور اهری، قم، رسالت، ۱۳۷۸ ش، ص ۲۱۸.
۱۹. علامه حسن بن امان‌الله مولوی عظیم آبادی هندی. تجهیز الجیش، چاپ هند، ص ۱۱۰.
۲۰. اردوبادی، محمدعلی، مولود کعبه، ترجمه عیسی سلیم‌پور اهری، قم، رسالت، ۱۳۷۸ ش، ص ۲۲۲.
۲۱. قادری، محمدشاه، مصباح المقربین چاپ لاهور، ص ۱۶؛ مولود کعبه، همان، ص ۲۲۸.


منبع[ویرایش]
سایت اندیشه قم    






جعبه‌ابزار