سلام پس از نمازذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: سلام، نماز، سلام بر امام حسین (علیه‌السلام)، سلام بر امام رضا (علیه‌السلام)، سلام بر امام زمان (عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف).

پرسش: سلامی که پس از اتمام نماز به سه امام داده می‌شود، منشأ آن چیست؟

پاسخ:



سلام پس از پایان نماز[ویرایش]

سلامی که بعد از اتمام نماز رو به طرف کربلا، مشهد مقدس و سرانجام رو به وجود بقیة الله الاعظم (اروحنا لتراب مقدمه الفداه) هدیه می‌گردد، منشأ خاص و سبک ویژه‌ای ندارد؛ به همین دلیل به صور و اشکال مختلفی صورت می‌گیرد.

← صورت اول
عده‌ای رو به سمت کربلای معلّا ایستاده و بر امام حسین (علیه‌السلام) سلام و صلوات می‌فرستند، سپس به سمت مشهد مقدس بر امام رضا (علیه‌السلام) سلام و درود می‌فرستند و پس از آن رو به قبله کرده، ضمن عرض ارادت به ساحت مقدس ولی‌عصر (عجل‌الله‌تعالي‌فرجه‌الشريف) سلام و صلوات نثار وجود مبارک ایشان می‌نماید.

← صورت دوم
برخی نیز مقابل قبله می‌ایستند و ادای سلام و صلوات را از رسول مکرم (صلی‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم) شروع می‌کنند و به حضرت ولی‌عصر (عجل‌الله‌تعالي‌فرجه‌الشريف) ختم می‌کنند.

← صورت سوم
بعضی هم رو به قبله به پیامبر اکرم (صلی‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم)، امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام)، فاطمه زهرا (سلام‌الله‌علیها)، و امام حسن و امام حسین (علیهما‌السلام) سلام و درود و صلوات می‌فرستد، سپس به سمت مشهد مقدس به امام رضا (علیه‌السلام) سلام و درود می‌فرستند و بعد از‌آن‌رو به‌ قبله‌ سلام و صلوات نثار وجود نازنین امام عصر (عجل‌الله‌تعالي‌فرجه‌الشريف) می‌نماید.
تمام این صور و اشکال سلام و درودها به پیامبر و اهل بیت طاهرینش، نشان از این واقعیت دارد که سلام و درود فرستادن بر مقربان درگاه حق‌تعالی، ریشه در کتاب الهی دارد؛ پروردگار عالم عالی‌ترین تحیات را بر هدایتگران جوامع و بندگان صالح خود فرو می‌فرستد:

«سلامٌ علی ابراهیم» [۱]،
«سلامٌ عَلی نوحٍ فِی العالَمین» [۲]
«سلامٌ عَلی آلِ یاسین» [۳] و ...
و آن‌گاه که نوبت به خاتم رسولان و فخر عالمیان، حضرت محمد بن عبدالله (صلی‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم) می‌رسد، نه‌تنها خودش بر او سلام و صلوات می‌فرستد، بلکه مؤمنان را موظف کرده که به پیروی از خدا و فرشتگان، به آن حضرت سلام و صلوات بفرستند و بدین‌گونه یادش را گرامی و نامش را بزرگ دارند و ارادت خویش را به آستان وی ابلاغ کنند: «اِنَّ الله وَ مَلائکتَهُ یُصلّوُن عَلَی النّبّی یایُّها الذّین امَنوُا صَلّوُا علیه و سَلّمُوا تَسلیماً». [۴]

عام بودن سلام[ویرایش]

این دستور اختصاص به‌ مؤمنان عصر نزول وحی ندارد؛ بلکه عام است و مؤمنان عصرهای بعدی تا قیام قیامت را شامل می‌شود.
بنابراین همان‌گونه که قرآن کریم، سلام به اولیای الهی را تجویز کرده است و نیز آن را به زمان حیات آنان اختصاص نداده، چنان‌که درباره یحیای شهید (علیه‌السلام) فرمود: سلام بر آن روزی که می‌میرد: «و سلام علیه ... و یوم یموت ...» [۵] و نیز از زبان حضرت عیسی (علیه‌السلام) نقل کرده که این‌گونه بر خود سلام داده: «و السلام علیّ یوم وُ لدتُ و یوم اَموتُ و یَوْمَ اَبْعَثُ حیّاً» [۶] معلوم می‌شود این سلام‌ها اختصاصی به صالحانی مانند ابراهیم و نوح و یحیی و ... که در قرآن کریم از آنان نام برده شده ندارد؛ بلکه عام است و هر کسی که در مسیر هدایت الهی باشد، مشمول آن است: «والسلام علی مَنِ التّبع الهُدی» [۷] و نیز اختصاص به زمان حیات آنان ندارد و شامل زمان ممات آن نیز می‌گردد. [۸]

فلسفه سلام بر سه امام[ویرایش]

سلام ما به امام حسین (علیه‌السلام)، امام رضا (علیه‌السلام) و حضرت ولی‌عصر ـ عجل‌الله‌تعالي‌فرجه‌الشريف ـ که در سه جهت صورت می‌گیرد، علاوه بر آن فضیلتی که سلام بر صالحان و اولیای الهی دارد، از این جهت عرفاً مرسوم شده است که:

← سلام بر امام حسین
سلام بر امام سوم شیعیان به جهت موقعیت بی‌نظیر و فضیلت فوق‌العاده‌ای که دارد، می‌باشد کما این‌که خداوند تبارک و تعالی به صورت ویژه در قالب زیارت عاشورا بر وی و اولاد و اصحاب وی سلام فرستاده است که در مورد اولیای دیگر کمتر مشاهده می‌شود؛ «زیرا تیغ نبرد امامت علوی و سلطنت اموی ـ که استمرار نبرد اسلام و کفر است ـ عاشورا است». [۹]

← سلام بر امام رضا
و سلام بر امام هشتم (علیه‌السلام) توسط ایرانیان به جهت افتخاری است که نصیب مردم ما شده است و امام هشتم خود را در میان خود حس می‌کنند و این موقعیت را برای خود افتخاری بس بزرگ می‌دانند، علاوه بر فضیلتی که برای زیارت ایشان وارد شده است و سبک سلام ما به علی بن موسی الرضا (علیه‌السلام) قسمتی از زیارت‌نامه ایشان می‌باشد که به آن سفارش شده است.
خلاصه سخن این‌که سلام از سنخ دعاست و دعای مؤمن موحد مستجاب است و ثالثاً صلوات بر آن ذوات مقدس، اظهار کمالات وجودی آن‌هاست.

← سلام بر صاحب الزمان
و سرانجام سلام بر حضرت بقیة الله الاعظم (علیه‌السلام) به جهت حضور ایشان و حاضر و ناظر بودن وی و این‌که حجت خدا بر روی زمین است و طبق روایات ناظر اعمال و شاهد رفتار ماست و اقتضای ادب، هم‌چنان که سیره علما نیز بوده است، سلام و درود فرستادن به وجود مبارک آن امام همام است.

معرفی منبع[ویرایش]

۱. آیة الله جوادی آملی، ادب فنای مقربان (شرح زیارت جامعه کبیره)، ج۱، مرکز نشر اسراء قم.

پانویس[ویرایش]
 
۱. صافات/سوره۳۷، آیه۱۰۹.    
۲. صافات/سوره۳۷، آیه۷۹.    
۳. صافات/سوره۳۷، آیه۱۳۰.    
۴. احزاب/سوره۳۳، آیه۵۶.    
۵. مریم/سوره۱۹، آیه۱۵.    
۶. مریم/سوره۱۹، آیه۳۳.    
۷. طه/سوره۲۰، آیه۴۷.    
۸. جوادی آملی، عبدالله، ادب فنای مقربان، (شرح زیارت جامعه کبیره)، ج۱، ص۶۴-۶۵، قم، مرکز نشر اسرا.
۹. جوادی آملی، عبدالله، ادب فنای مقربان، (شرح زیارت جامعه کبیره)، ج۱، ص۶۳، قم، مرکز نشر اسرا.


منبع[ویرایش]


سایت ‌اندیشه قم، برگرفته از مقاله «سلام پس از نماز»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۷/۰۷/۱۸.    



جعبه‌ابزار