روح اصحاب کهفذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: روح، اصحاب کهف، خواب.

پرسش: روح اصحاب کهف در طول ۳۰۹ سال به خواب رفتنشان، کجا بود؟

پاسخ: ۱. روح در هنگام خواب مانند وقتی که می‌میرد، نزد خدای تبارک و تعالی است؛ ۲. اصحاب کهف در خوابی معجزه‌آسا فرو رفته بودند.


موجود مجرد از ماده[ویرایش]

روح یا عقل و یا نفس ناطقه انسان که همان حقیقت انسانی می‌باشد، موجودی مجرد از ماده بوده است؛ بنابراین کجایی (به معنای دارای مکان) نیست؛ چون مکان از ویژگی ماده می‌باشد. [۱]

روح هنگام مرگ[ویرایش]

روح انسان هنگام مردن نزد خداوند تبارک و تعالی می‌رود.

← آیه ۴۲ سوره زمر

در آیه ۴۲ از سوره زمر آمده: «الله یتوفی الانفس حین موتها و التی لم تمت فی منامها فیمسک التی قضی علیها الموت و یرسل الاخری الی اجل مسمّیً إنّ فی ذلک لآیاتٍ‌ لقومٍ‌ یتفکّرون؛ [۲] خداست که جان‌ها را در دم مرگ می‌گیرد و آنها هم که نمرده‌اند در خواب می‌گیرد؛ پس هر یک از جان‌ها که مرگش رسیده باشد، نگه می‌دارد و آن دیگری را به بدنش تا مدتی معین بر‌می‌گرداند تا مدتی معین، به‌درستی‌که در این جریان نشانه‌هاست برای مردمی که تفکر کنند».

بیان دو نکته[ویرایش]

از آیه یادشده دو نکته استفاده می‌شود:

← نفس و بدن
نفس انسان غیر از بدن اوست؛ چون در هنگام خواب نفس از بدن جدا می‌شود و مستقل از بدن و جدای از آن زندگی می‌کند.

← مردن و خوابیدن
مردن و خوابیدن هر دو «توفی» و قبض روح است، و این فرق بین آن دو است که مرگ قبض روحی است که دیگر برگشتی برایش نیست، و خواب قبض روحی است که ممکن است روح دوباره برگردد.

بنابراین همان‌گونه که در هنگام مردن روح در محضر الهی است در هنگام خواب هم همین‌گونه است؛ اما موضوع اصحاب کهف باید گفت که در سوره کهف در چند آیه به صراحت بیان می‌کند که اصحاب کهف در خوابی معجزه‌آسا فرو رفته بودند.

نمونه‌ای از آیات[ویرایش]

در اینجا برای روشن شدن مطلب آیات مربوط را می‌آوریم.

← آیه ۱۱ سوره کهف

«فَضَرَبْنَا عَلَى آذَانِهِمْ فِي الْكَهْفِ سِنِينَ عَدَدًا»؛ [۳] ما (پرده خواب را) در غار بر گوششان زديم، و سال‌ها در خواب فرو رفتند.

← آیه ۱۰ سوره کهف
آیه فوق به دنبال درخواست اصحاب کهف از خدا گفتند: «رَبَّنَا آتِنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً »؛ [۴] «خدایا! ما را از رحمت خود بهره‌مند ساز.»، در واقع اجابت دعای آنهاست. تمام تفاسیر در دلالت آیه یادشده بر خواب اصحاب کهف اتفاق نظر دارند و تنها در چگونگی معنی آن اختلاف وجود دارد؛ از جمله:

←← اول
پرده‌های خواب را بر گوش آنها افکندیم و سال‌ها در غار به خواب فرو رفتند. [۵]

←← دوم
علامه طباطبایی در تفسیر المیزان به نقل از تفسیر «الکشاف» می‌گوید: آنها را چنان خواب سنگینی دادیم که هر صدایی در غار بود آنها را بیدار نمی‌کرد و به نقل از مجمع البیان می‌گوید: یعنی بر ایشان خواب را مسلط کردیم.

←← سوم
خود علامه طباطبایی می‌گویند: در اینجا معنی سومی است و آن اینکه این جمله کنایه از خواباندن با مهربانی و عطوفت است؛ مانند: خواباندن مادر بچه خود را که با زدن آرام بر پشت او باعث تجمیع حواس کودک شده و او را می‌خواباند. [۶]

←←← توضیح
جمله «الا یقاظ» جمع یقظ و یقظان به معنی بیداری؛ و الرقود جمع راقد به معنی خوابیده می‌باشد. در این کلام اشاره این است که در حال خواب چشمان ایشان باز بود، مانند اشخاص بیدار. «تو گمان می‌کردی ایشان (اصحاب کهف) بیدار هستند؛ در‌حالی‌که ایشان خواب بودند، (و به خاطر اینکه بدنشان نپوسد) بدنشان را به راست و چپ حرکت می‌دادیم». [۷] [۸] [۹]

نتیجه بحث[ویرایش]

۱. روح در هنگام خواب مانند وقتی که می‌میرد، نزد خدای تبارک و تعالی است.
۲. اصحاب کهف در خوابی معجزه‌آسا فرو رفته بودند.

منابع[ویرایش]


۱. التبیان فی تفسیر القرآن، ابی‌جعفر محمد بن الحسن الطوسی.
۲. خورشید تابان در علم قرآن شیخ علی، تهران، آستان قدس رضوی، احمد محدث خراسانی، ۱۳۷۲ ش، ص ۳۴۴ ـ ۳۴۱.
۳. مرصاد العباد من المبدی الی المعاد، نجم‌الدین رازی، کتاب‌خانه سنائی، ۱۳۶۳ ش، ص ۵۷ ـ ۴۹ و ص ۷۲ ـ ۶۲.
۴. ترجمه تفسیر المیزان، سید محمدباقر موسوی، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ج ۱۱، ص ۳۶۵ ـ ۳۷۲.

پانویس[ویرایش]
 
۱. حسن‌اده آملی، معرفت نفس، ج ۳، ص ۱۴۳ ـ ۵۰۳، مرکز انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۶۱.
۲. زمر (۳۹)، آیه ۴۲.    
۳. کهف (۱۸)، آیه ۱۱.    
۴. کهف (۱۸)، آیه ۱۰.    
۵. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۱۲، ص ۳۵۶ ۳۵۸، ‌دارالکتب الاسلامیه، چ ۱۰، ۱۳۷۱.    
۶. طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج ۱۳، ص ۲۴۷ ۲۴۸، قم، نشورات جماعة المدسین.    
۷. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۱۲، ص ۳۵۹ ۳۷۰، ‌دارالکتب الاسلامیه، چ ۱۰، ۱۳۷۱.    
۸. طباطبایی، سید محمدحسین، تفسیر المیزان، ج ۱۳، ص ۲۵۵ و ۲۵۶، قم، نشورات جماعة المدسین.    
۹. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۶، ص۳۲۱، دارالمعرفة، چ ۲، ۱۴۰۸ ه. ق، الجزء الخامس.    


منبع[ویرایش]


سایت ‌اندیشه قم، برگرفته از مقاله «روح اصحاب کهف»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۵/۱۱/۲۵.    







جعبه‌ابزار