خیرات برای اموات و کاهش عذاب قبرذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: دعا، خیرات، اموات، عذاب قبر.

پرسش: آیا دعا و خیرات از طرف زنده‌ها موجب کاهش عذاب قبر شخص مرده می‌شود؟

پاسخ: اصل بهره‌مند شدن اموات، از فواید اعمال صالحه و خیراتی که بازماندگان برای آنها می‌فرستند و هم‌چنین رهایی یا تخفیف عذاب قبر به واسطه کارهای نیک بازماندگان مورد تأیید و پذیرش مشهور علماست.



تغییرپذیر بودن سرنوشت اموات[ویرایش]

آنچه در درجه اول موجب نجات و رهایی از عذاب قبر می‌شود، عقاید، ایمان و کارهای نیک و گفتار پسندیده‌ای است که انسان در طول حیات خود انجام داده است؛ اما در مواردی شرع مقدس سرنوشت اموات را به وسیله کارهای نیک یا بدِ دیگران قابل تغییر معرفی کرده است.

بنیان گذاردن سنتی نیک[ویرایش]

در یک قانون کلی حدیث می‌فرماید: هر کسی سنت و روش نیکی بنیاد گذارد، برای او ثواب هر کسی که به آن عمل کند می‌رسد و هر کسی سنت و روش بدی بنیاد نهد، برای او گناه و عقاب هر کسی که به آن عمل کند می‌رسد.

← روایتی از پیامبر
پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم) فرمود: روزی حضرت عیسی (علیه‌السلام) از کنار قبری گذشت که صاحب آن در عذاب بود، سال بعد نیز گذر کرد ولی از عذاب صاحب قبر خبری نبود، سبب را از خداوند پرسید، وحی آمد که از این میت فرزندی صالح به بلوغ رسید و برای مردم راهی درست کرد و یتیمی را پناه داد به برکت آن از پدر گذشتیم. [۱] [۲]

← زیارت اهل قبور در روز جمعه
زیارت اهل قبور در روزهای جمعه موجب می‌شود امواتی که در تنگی و تنگناه باشند در فراخی قرار گیرند. (به نقل از قطب راوندی: [۳]) [۴] (و نیز در روایتی از امام باقر (علیه‌السلام) به نقل از کلینی).

← روایتی از امام صادق
امام صادق (علیه‌السلام) فرمود: هر گاه شخصی به نیت میتی صدقه دهد، خداوند جبرئیل را فرمان می‌دهد که این هدیه را به قبر او برساند. [۵] [۶]
و نیز فرمود: به واسطه نمازی که برای میت خوانده می‌شود، تنگی قبر او به فراخی تبدیل می‌شود. [۷]

← روایتی از رسول اکرم
ابن عباس در روایتی از رسول اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم) نقل می‌کند که خواندنِ سوره «تبارک الملک» بر سر قبر میت مایه نجات از عذاب قبر است.
از کتاب دعوات قطب راوندی نقل شده است که هر گاه میتی دفن شد، بر قبر او سه بار این جمله را بخوانند، خداوند عذاب را از او تا روز دمیده شدن صور بر می‌دارد: «اللَّهُمَّ اِنِّی اَسْاَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ و آلِ مُحَمَّدٍ اَنْ لا تُعَذِّبَ هَذَا الْمَیِّتَ». [۸]

← روایتی دیگر از رسول خدا
رسول اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم) پس از خاک‌سپاری دختر گرامی خود (رقیه) با چشم گریان فرمود: از خدای سبحان خواستم عذاب قبر را از او بردارد و خداوند او را بخشید، پس دعا مؤثر است.

نتیجه بحث[ویرایش]

اصل بهره‌مند شدن اموات، از فواید اعمال صالحه و خیراتی که بازماندگان برای آنها می‌فرستند و هم‌چنین رهایی یا تخفیف عذاب قبر به واسطه کارهای نیک بازماندگان مورد تأیید و پذیرش مشهور علماست.

معرفی منابع[ویرایش]

۱. معادشناسی، ج۱ و ۲، علامه سیدمحمدحسین تهرانی.
۲. معاد، آیت‌الله دستغیب.

پانویس[ویرایش]
 
۱. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۶، ص۲۲۰، ح۱۵، بیروت، مؤسسة الوفاء، چ۳.    
۲. مجلسی، محمدباقر، حق‌الیقین، ج۲، ص۴۰۳.    
۳. قمی، شیخ عباس، منازل الآخرة، ص۱۶۲.    
۴. قمی، عباس، منازل الآخرة، ص۲۸.
۵. قمی، شیخ عباس، منازل الآخرة، ص۱۶۵.    
۶. قمی، عباس، منازل الآخرة، ص۲۹.
۷. کلینی، محمد بن یعقوب، الفروع من الکافی، ج۳، ص۲۳۶، کتاب الجنائز، باب المسئله فی القبر، ح۶.    
۸. راوندی، قطب‌الدین، الدعوات، ص۲۷۰.    


منبع[ویرایش]


سایت ‌اندیشه قم، برگرفته از مقاله «خیرات برای اموات و کاهش عذاب قبر»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۸/۰۶/۰۳.    







جعبه‌ابزار