خودآرایی برای نامحرمذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: خودآرایی، حجاب، نامحرم، تبرج.

پرسش: آیا خودآرایی برای نامحرم جایز است؟

پاسخ: از آیه ۳۳ سوره احزاب فهمیده می‌شود که: أ. جایگاه زن یا خانه است یا بیرون خانه بدون خودنمایی؛ ب. ارتجاع و عقب‌گرد به دوران جاهلی ممنوع است؛ ج. خودنمایی نشانه تمدن نیست، نشانه جاهلیت است؛ د. نماز و زکات دو عنصر ناگسستنی و متلازم یک‌دیگرند؛ و. اطاعت از رسول در کنار اطاعت از خدا واجب است؛ هـ . گناه، پلیدی روح است و خاندان نبوت باید از این پلیدی دور باشند.


آیه ۳۳ سوره احزاب

[ویرایش]


«وَ قَرْنَ فِی بُیوتِکنَ وَ لا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجاهِلِیةِ الْاُولی وَ اَقِمْنَ الصَّلاةَ وَ آتِینَ الزَّکاةَ وَ اَطِعْنَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ اِنَّما یرِیدُ اللَّهُ لِیذْهِبَ عَنْکمُ الرِّجْسَ اَهْلَ الْبَیتِ وَ یطَهِّرَکمْ تَطْهِیراً»؛ «و در خانه‌های خود قرار گیرید و همچون دوران جاهلیتِ نخستین، با خودآرایی ظاهر نشوید (و زینت‌های خود را آشکار نکنید) و نماز را بر پا دارید و زکات بدهید و از خدا و رسولش اطاعت کنید؛ همانا خداوند اراده کرده است که پلیدی (گناه) را از شما اهل بیت (پیامبر) دور کند و کاملاً شما را پاک سازد».

معنای قرن

[ویرایش]

«قَرْنَ» از «وقار» یا «قرار» است و نتیجۀ هر دو معنا یکی است؛ یعنی برای خودنمایی از خانه‌های خود خارج نشوید.

معنای تبرج

[ویرایش]

«تَبَرُّجَ» از «برج» به معنای خودنمایی است؛ همان‌گونه که برج در میان ساختمان‌های دیگر جلوه‌ای خاص دارد.

مراد از جاهلیتِ اولی

[ویرایش]

جاهلیتِ اولی، نشان‌دهنده ظهور جاهلیت اخری است که ما امروز شاهد آنیم. در حدیث نیز آمده است: «ستکون الجاهلیة الاخری»؛ «به زودی جاهلیت دیگری فرا می‌رسد».

← نمونه‌هایی از جاهلیت اولی


اگر در جاهلیت آن روز دختر را زنده به گور می‌کردند، امروز با سقط جنین، هم دختر را نابود می‌کنند، هم پسر را. اگر در جاهلیت آن روز قتل و آدم‌کشی وجود داشت، امروز در جنگ‌های بزرگ و جهانی کشتارهای میلیونی انجام می‌گیرد.
در جاهلیت آن روز مدرسه نبود و جنایت انجام می‌گرفت، امروز با وجود هزاران دانشگاه، مهم‌ترین حقوق انسان‌ها پایمال می‌شود.
در جاهلیت آن روز فساد و زنا جرم بود؛ اما امروز در مترقی‌ترین کشورهای جهان، همجنس‌بازی قانونی است.
(درباره‌ جاهلیت معاصر، کتابی به نام «جاهلیت قرن بیستم» از سید قطب و کتاب دیگری به نام «سیمای تمدن غرب» از سید مجتبی موسوی لاری نوشته شده که تاکنون به چند زبان ترجمه شده است).

نکاتی درباره آیه تطهیر

[ویرایش]

«اِنَّما یرِیدُ اللَّهُ لِیذْهِبَ عَنْکمُ الرِّجْسَ اَهْلَ الْبَیتِ وَ یطَهِّرَکمْ تَطْهِیراً».

← مراد از انما


کلمه «اِنَّما» نشانه این است که آیه شریفه درباره یک موهبت استثنایی در مورد اهل بیت (علیهم‌السلام) سخن می‌گوید.

← معنای یرید


مراد از «یرِیدُ»، اراده تکوینی است؛ زیرا اراده تشریعی خداوند، پاکی همه مردم است، نه تنها اهل بیت پیامبر اکرم (علیهم‌السلام).

← مراد از رجس


مراد از «رجس» هرگونه ناپاکی ظاهری و باطنی است.

← مراد از اهل البیت


مراد از «اَهْلَ الْبَیتِ» همه خاندان پیامبر نیست؛ بلکه برخی افراد آن است که نام آنان در روایات شیعه و سنی آمده است. این گروه عبارت‌اند از: علی و فاطمه و حسن و حسین علیهم‌السلام.

طرح یک پرسش

[ویرایش]

دلیل این انحصار فوق چیست؟ و چرا این بخش از آیه درباره زنان پیامبر یا تمام خاندان آن حضرت نیست؟

← پاسخ اول


۱. روایاتی از خود همسران پیامبر حتی از عایشه و امّ‌سلمه نقل شده که آنان از رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) پرسیدند: آیا ما هم جزء اهل بیت هستیم؟ پیامبر فرمود: خیر.

← پاسخ دوم


۲. در روایات متعددی می‌خوانیم: پیامبر عبایی بر سر این پنج نفر کشید (که یکی از آنان خود حضرت بود) و فرمود: این‌ها اهل بیت من هستند و اجازه ورود دیگران را نداد.

← پاسخ سوم


۳. پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم) برای این‌که اختصاص اهل بیت را به پنج نفر ثابت کند، مدت شش ماه (و به گفته بعضی روایات هشت یا نه ماه) به هنگام نماز صبح از کنار خانه فاطمه (علیهاالسلام) می‌گذشت و می‌فرمود: «الصلاة یا اَهْلَ الْبَیتِ اِنَّما یرِیدُ اللَّهُ لِیذْهِبَ عَنْکمُ الرِّجْسَ اَهْلَ الْبَیتِ وَ یطَهِّرَکمْ تَطْهِیراً».

در کتاب احقاق الحق بیش از هفتاد حدیث از منابع معروف اهل سنت درباره اختصاص آیه شریفه به پنج نفر ذکر شده و در کتاب شواهد التنزیل که از کتب معروف اهل سنت است، بیش از یکصد و سی روایت در همین زمینه آمده است.

← پاسخ چهارم


به هر حال این آیه شامل زنان پیامبر نمی‌شود؛ زیرا:
آنها گاهی مرتکب گناه می‌شدند. در سوره تحریم می‌خوانیم: پیامبر رازی را به بعضی از همسرانش فرمودند و او امانت‌داری نکرد و به دیگری گفت. قرآن این عمل را گناه نامیده، فرمود: «اِنْ تَتُوبا اِلَی اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُکما».
عایشه که همسر پیامبر بود، جنگ جمل را علیه حضرت علی (علیه‌السلام) به راه ‌انداخت و سپس پشیمان شد، با آن‌که در این جنگ عده بسیاری از مسلمانان کشته شدند؟

طرح چند پرسش دیگر

[ویرایش]

اکنون به چند پرسش دیگر درباره آیه تطهیر اشاره کرده، سپس به آن‌ها پاسخ می‌دهیم:

← پرسش اول


آیا «یطَهِّرَکمْ» به معنای آن نیست که اهل بیت (علیهم‌السلام) آلودگی داشته‌اند و خداوند آنان را تطهیر کرده است؟

←← پاسخ


شرط تطهیر آلودگی نیست؛ زیرا قرآن درباره حوریان بهشتی کلمه «مطهرة» را به کار برده؛ در حالی که هیچ‌گونه آلودگی ندارند. به عبارت دیگر، «یطَهِّرَکمْ» به معنای پاک نگه داشتن است، نه پاک کردن از آلودگی قبلی.

← پرسش دوم


اگر اهل بیت تنها پنج نفرند، چرا این آیه در میان جملاتی قرار گرفته که مربوط به زنان پیامبر است؟

←← پاسخ یک


جمله «اِنَّما یرِیدُ اللَّهُ ...» به صورت جداگانه نازل شده؛ ولی هنگام جمع‌آوری قرآن در این‌جا قرار گرفته است.

←← پاسخ دو


به گفته تفسیر مجمع البیان، رسم فصیحان و شاعران و ادیبان عرب این بوده که در لابه‌لای مطالب معمولی حرف جدید و مهمی مطرح می‌کنند تا تأثیرش بیش‌تر باشد؛ چنانکه در میان اخبار صدا و سیما، اگر گوینده یک مرتبه بگوید: به خبری که اکنون به دستم رسید توجه فرمایید، این‌گونه سخن گفتن یک شوک روانی و تبلیغاتی ایجاد می‌کند؛ نظیر:
این آیه را در آیه سوم سوره مائده خواندیم که مطلب مربوط به ولایت و امامت و کمال دین و تمام نعمت و یاس کفار و رضای الهی، در کنار احکام مربوط به گوشت خوک و خون، نازل شده و این‌گونه جاسازی‌ها رمز حفظ قرآن از دستبرد نااهلان است. درست همان‌گونه که گاهی زنان هنگام خروج از خانه زیورآلات خود را در لابه‌لای پنبه‌های متکا قرار می‌دهند. با این‌که طلا و پنبه رابطه‌ای ندارند، ولی برای محفوظ ماندن از دستبرد نااهلان این کار انجام می‌گیرد.

←← پاسخ سه


در میان سفارش‌هایی که به زنان پیامبر می‌کند، یک مرتبه می‌فرماید: خدا اراده مخصوص بر عصمت اهل بیت دارد؛ یعنی ‌ای زنان پیامبر! شما در خانه‌ای هستید که معصومین (علیهم‌السلام) هستند و حتماً باید تقوا را بیش‌تر مراعات کنید.

←← پاسخ چهاز


در مورد اهل بیت ضمیر جمع مذکر به کار رفته که نشان غالب بودن مردان است، برخلاف جملات مربوط به زنان پیامبر که در آن‌ها از ضمیر جمع مؤنث استفاده شده است: «بُیوتِکنَ، اَقِمْنَ ـ عَنْکمُ، یطَهِّرَکمْ»؛ گرچه این آیه خطاب به زنان پیامبر است، ولی قطعاً مراد همه زنان مسلمان هستند که باید به این دستورها عمل کنند.

پیام‌ها

[ویرایش]

در این‌جا به برخی مطالب برگرفته از آیه تطهیر اشاره می‌کنیم:

← پرهیز از خودنمایی


جایگاه زن یا خانه است یا بیرون خانه بدون خودنمایی: «قَرْنَ ـ لا تَبَرَّجْنَ».

← پرهیز از بازگشت به جاهلیت


ارتجاع و عقب‌گرد به دوران جاهلی ممنوع است: «لا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجاهِلِیةِ الْاُولی».

← رابطه خودنمایی با جاهلیت


خودنمایی نشانه تمدن نیست، نشانه جاهلیت است: «تَبَرُّجَ الْجاهِلِیةِ الْاُولی».

← ارتباط محکم نماز و زکات


نماز و زکات دو عنصر ناگسستنی و متلازم یک‌دیگرند: «الصَّلاةَ وَ ... الزَّکاةَ.

← وجوب اطاعت از خدا و رسول


اطاعت از رسول در کنار اطاعت از خدا واجب است: «اَطِعْنَ اللَّهَ».

← دوری خاندان نبوت از گناه


گناه، پلیدی روح است و خاندان نبوت باید از این پلیدی دور باشند: «لِیذْهِبَ عَنْکمُ الرِّجْسَ اَهْلَ الْبَیتِ».
[۱۱] قرائتی، محسن، تفسیر نور، ج۷، ص۳۶۰.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. احزاب/سوره۳۳، آیه۳۳.    
۲. حویزی، عبد علی بن جمعه، نور الثقلین، ج۴، ص۲۶۹.    
۳. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج‌۱۷، ص۲۹۰.    
۴. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج‌۱۷، ص۲۹۲ به بعد.    
۵. حسینی بحرانی، سیدهاشم، البرهان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۴۴۹.    
۶. شوشتری، قاضی نورالله، إحقاق الحق، ج۲۴، ص۲۷.    
۷. حاکم حسکانی، عبیدالله بن عبدالله، شواهد التنزیل، ج۲، ص۱۹.    
۸. حویزی، عبد علی بن جمعه، نور الثقلین، ج۴، ص۲۷۱.    
۹. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج‌۱۷، ص۲۹۰ به بعد.    
۱۰. تحریم/سوره۶۶، آیه۴.    
۱۱. قرائتی، محسن، تفسیر نور، ج۷، ص۳۶۰.
۱۲. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج‌۱۷، ص۲۹۰.    


منبع

[ویرایش]

سایت حوزه نت، برگرفته از مقاله «خودآرایی برای نامحرم»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۵/۰۹/۰۲.    



جعبه ابزار
جعبه‌ابزار