حلیف القرآنذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: زید بن علی علیه‌السلام، حلیف القرآن.
پرسش: چرا به زید بن علی ـ علیه‌السلام ـ حلیف القرآن می‌گفتند؟
پاسخ: زید بن علی بن الحسین ـ علیه‌السلام ـ فرزند امام سجاد علیه‌السلام و از شخصیت‌های ممتاز شیعه و جهان اسلام است. حلیف القرآن"، یعنی دوست، هم‌سوگند و هم‌پیمان قرآن. زید بن علی بن الحسین ـ علیه‌السلام ـ را به سبب کثرت انس با قرآن به «حلیف القرآن‌» (هم‌پیمان با قرآن) توصیف نموده‌اند.
زید شهید، در سال ۱۲۱ هجری بر خلیفه اموی، هشام بن عبدالملک قیام کرد و گروهی با او بیعت کردند و در جنگی که در شهر کوفه میان او و لشکریان خلیفه درگرفت به شهادت رسید.


زید بن علی[ویرایش]

زید بن علی بن الحسین ـ علیه‌السلام ـ فرزند امام سجاد ـ علیه‌السلام ـ و از شخصیت‌های ممتاز شیعه و جهان اسلام است. دانشمندان امامیه شخصیت زید را ستوده و او را به علم و دانش، تهجد و تقوا، زهد و پرهیزکاری، شجاعت و ظلم ستیزی وصف کرده‌اند.

دیدگاه شیخ مفید[ویرایش]

مرحوم شیخ مفید درباره او گفته است:
«زید بن علی بن الحسین پس از حضرت باقر ـ علیه‌السلام ـ شخصیت ممتاز در میان برادران خود بود. فردی عابد، پرهیزکار، فقیه، سخاوتمند و شجاع به شمار می‌رفت و به انگیزه امر به معروف و نهی از منکر و خون‌خواهی جدش حسین بن علی ـ علیه‌السلام ـ قیام کرد. [۱] کثرت انس او با قرآن سبب توصیف او به «حلیف القرآن‌» (هم‌پیمان با قرآن) شده بود». [۲]

دیدگاه زیاد بن منذر[ویرایش]

زیاد بن منذر می‌گوید: من به مدینه آمدم، پس هرگاه که از زید بن علی سؤال کردم، به من گفته شد، او حلیف القرآن است. [۳]

معنای حلیف[ویرایش]

حلیف از حلف (به معنای سوگند) گرفته شده است و به معنای هم‌سوگند و هم‌پیمان است. [۴]

معنای حلیف القرآن[ویرایش]

"حلیف القرآن" یعنی دوست، هم‌سوگند و هم‌پیمان قرآن.

علت خواندن زید به حلیف القرآن‌[ویرایش]

زید بن علی بن الحسین را به سبب کثرت انس با قرآن به «حلیف القرآن‌» (هم‌پیمان با قرآن) توصیف نموده‌اند.

علت نگرش ستایش‌آمیز شیعه[ویرایش]

این نگرش ستایش‌آمیز شیعه درباره زید بن علی از موضع و دیدگاه تکریم‌آمیز ائمه اهل بیت علیهم‌السلام در مورد او سرچشمه می‌گیرد.

← دیدگاه شیخ بهایی
چنان‌که شیخ بهایی گفته است:
«ما از زید جز به نیکی یاد نمی‌کنیم. از پیشوایان ما در تمجید و تکریم وی روایات بسیاری وارد شده است، و امام صادق علیه‌السلام بسیار می‌گفت: «خدا عمویم را رحمت کند». [۵]

مدح زید در روایات[ویرایش]

شیخ صدوق در کتاب « عیون اخبار الرضا علیه‌السلام» بابی را به نقل روایات ائمه معصوم علیهم‌السلام در مدح و منقبت زید اختصاص داده است. مفاد یکی از روایات چنین است:

← روایتی از شیخ صدوق
«روزی مأمون در حضور امام رضا علیه‌السلام قیام زید النار (برادر امام رضا) را بر ضد عباسیان یادآور شد و آن را با قیام زید بن علی بر ضد بنی‌امیه مقایسه کرد و افزود: اگر به خاطر رعایت احترام شما نبود او را می‌کشتم. امام رضا ـ علیه‌السلام ـ در پاسخ مأمون فرمود: «برادرم زید را با زید بن علی مقایسه مکن. زید بن علی از دانشمندان آل‌محمد بود، وی برای خشنودی خدا خشمگین شد، و با دشمنان خدا جهاد کرد، و در راه خدا به شهادت رسید. » [۶]

← روایت شیخ صدوق به نقل از ابی‌الجارود
امام باقر ـ علیه‌السلام ـ زید را تکریم فراوان می‌کرد؛ چنان‌که شیخ صدوق از ابی‌الجارود نقل کرده که گفته است:
«من نزد امام باقر علیه‌السلام بودم که زید وارد شد. وقتی چشم امام باقر ـ علیه‌السلام ـ به او افتاد، فرمود: «او بزرگ خاندان خود و انتقام گیرنده خون آنهاست‌». آن‌گاه خطاب به زید فرمود: «البته برگزیده است مادری که تو را به دنیا آورده است ای زید.» [۷]

← روایتی از جابر بن یزید
از جابر بن یزید جعفی روایت ‌شده است که گفت: امام باقر ـ علیه‌السلام ـ را دیدم که وقتی به برادرش زید نگاه می‌کرد، این آیه را تلاوت کرد: " خداوند، درخواست آنها را پذیرفت (و فرمود:) من عمل هیچ عمل‌کننده‌ای از شما را، زن باشد یا مرد، ضایع نخواهم کرد شما هم نوعید، و از جنس یک‌دیگر! آنها که در راه خدا هجرت کردند، و از خانه‌های خود بیرون رانده شدند و در راه من آزار دیدند، و جنگ کردند و کشته شدند، به یقین گناهانشان را می‌بخشم و آنها را در باغ‌های بهشتی، که از زیر درختانش نهرها جاری است، وارد می‌کنم. این پاداشی است از طرف خداوند و بهترین پاداش‌ها نزد پروردگار است. [۸]
[۹]

شهادت زید بن علی[ویرایش]

زید شهید، در سال ۱۲۱ هجری بر علیه خلیفه اموی، هشام بن عبدالملک قیام کرد و گروهی با او بیعت کردند و در جنگی که در شهر کوفه میان او و لشکریان خلیفه درگرفت، به شهادت رسید. وی در نزد پیروان خود، امام پنجم از امامان اهل بیت شمرده می‌شود و پس از وی فرزندش یحیی بن زید به‌جای او نشست. [۱۰]

پانویس[ویرایش]
 
۱. شیخ مفید، الإرشاد، ج ۲، ص ۱۷۲۱.    
۲. احمد بن علی بن الحسین، (م ۲۸۸ ه) عمدة المطالب، ص ۲۵۵.
۳. شیخ مفید، الإرشاد، ج ۲، ص ۱۷۲.    
۴. بندر ریگی، محمد، المنجد (عربی ـ فارسی)، ج ۱، ص ۳۲۲.
۵. اعیان الشیعة، ج ۷، ص ۱۰۸.
۶. شیخ الصدوق، عیون اخبار الرضا، ج ۱، باب ۲۵، ص ۲۴۸.    
۷. امالی شیخ صدوق، ص ۴۱۵، حدیث ۱۱.    
۸. آل‌عمران (۳)، آیه ۱۹۵.    
۹. ربانی گلپایگانی علی، فرق و مذاهب کلامی، ص ۹۹.
۱۰. علامه طباطبایی، شیعه در اسلام، ص ۶۶.


منبع[ویرایش]
پایگاه اسلام کوئست.    






جعبه‌ابزار