حفظ پیامبرذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: ابوبکر، پیامبر اسلام، ایثار، غار، مار.

پرسش: آیا در داستان غار، ابوبکر پای خود را بر دهنه سوراخی قرار داد تا از جان پیامبر (صلي‌الله‌عليه‌وآله) محافظت کند؟

پاسخ:


داستان غار[ویرایش]

برخی منابع نسبتاً متأخر اهل سنت، [۱] [۲] [۳] چنین ماجرایی را در مورد داستان غار نقل کرده‌اند:

در دوران خلافت عمر، گروهی درصدد اثبات برتری او بر ابوبکر بودند که عمر خطاب به آنان گفت: سوگند به خدا که یک شب و روز از زندگی ابوبکر به مراتب برتر از اعمال تمام خانواده عمر است. سپس گفت: آن شب، شبی بود که پیامبر (صلي‌الله‌عليه‌وآله) از دست مردم مکه گریخت و ابوبکر هم به دنبال آن‌ حضرت حرکت می‌کرد؛ گاهی در جلو، گاهی از پشت سر و گاه در سمت چپ و راست پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله) حرکت می‌کرد. پیامبر فرمود: «چرا چنین می‌کنی و هدفت چیست؟» گفت: گاه به فکر این می‌افتم که در جلو کمین نکرده باشند و گاه می‌ترسم که از دنبال سرمان تعقیب شویم یا در چپ و راست ما باشند. بر جان شما می‌ترسم و چنین می‌کنم.

پیامبر (صلي‌الله‌عليه‌وآله) روی سر پنجه پاهای خود حرکت می‌کرد؛ زیرا پاهایش زخم گردیده بود و توان حرکت نداشت، وقتی ابوبکر متوجه شد، آن‌ حضرت را بر دوش کشید و به سرعت راه افتاد تا به دهانه غار رسیدند و آن‌جا ابوبکر، پیامبر را سوگند داد که داخل غار نشود تا اول او وارد شود و اگر خطری باشد متوجه او گردد، وارد غار شد و چیزی در آن ندید. آن‌گاه پیامبر را به دوش گرفت و وارد غار کرد، و در غار متوجه سوراخی شد که چند افعی و مار در آن بودند، ابوبکر از ترس این‌که مبادا آنها خارج شده و آزاری به پیامبر برسانند، پاشنه پای خود را در سوراخ نهاد. مارها خود را به پاشنه او می‌کوفتند و ابوبکر می‌گریست و پیامبر می‌فرمود: «نترس خدا با ماست» تا آن‌جا که خداوند متعال آرامش و طمأنینه به ابوبکر عنایت فرمود (اشاره به آیه ۴۰ سوره توبه: «در آن هنگام که آن دو در غار بودند، و او به همراه خود می‌گفت: "غم مخور، خدا با ماست!" در این موقع، خداوند سکینهآرامش) خود را بر او فرستاد و با لشکرهایی که مشاهده نمی‌کردید، او را تقویت نمود». [۴]) و...».

بیان چند نکته[ویرایش]

پیرامون این نقل، باید به این نکات توجه داشت:

← اول
پیرامون اصل این روایت و نیز افراد موجود در سند‌های آن، در میان خود اهل سنت نیز بحث‌هایی وجود دارد که نتیجه‌اش آن است که چنین روایتی حتی بر مبنای اهل سنت ضعیف بوده و چندان قابل پذیرش نیست. [۵]

← دوم
صحاح سته و دیگر منابع اولیه روایی و تاریخی اهل سنت - که از ذکر کوچک‌ترین فضیلتی برای خلفا نیز چشم‌پوشی نمی‌کنند - کوچک‌ترین اشاره‌ای به این ماجرا نداشته و تنها در کتب قرن چهارم به بعد است که می‌توان ردپایی از آن یافت. این امر، اعتماد به این نقل را بسیار تضعیف می‌کند.

← سوم
در شأن نزول آیه «لا تحزن إن الله معنا» [۶] که در روایت فوق بدان استناد شده، بیشتر نقل‌هایی که از اهل سنت وجود دارد، نشانگر آن است که این حزن ابوبکر جهت ترس از مشرکان مکه بوده و نه ترس از مارها و افعی‌ها!

← چهارم
علاوه بر اینها، اشکالات دیگری نیز بر این نقل وجود دارد که برخی محققان بدان‌ها پرداخته‌اند [۷]


پانویس[ویرایش]
 
۱. بیهقی، ابو بکر احمد بن حسین، دلائل النبوة و معرفة أحوال صاحب الشریعة، تحقیق، قلعجی، عبد المعطی، ج۲، ص۴۷۷، بیروت، دارالکتب العلمیة، چاپ اول، ۱۴۰۵ق.    
۲. ذهبی، شمس الدین محمد بن أحمد، تاریخ الاسلام و وَفیات المشاهیر و الأعلام، محقق، معروف، بشار عوّاد، ج۱، ص۳۲۱، دارالغرب الإسلامی، چاپ اول، ۲۰۰۳م.
۳. سیوطی، جلال الدین، الدر المنثور فی تفسیر المأثور، ج۳، ص۲۴۱، قم، کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی، ۱۴۰۴ق.
۴. توبه/سوره۹، آیه۴۰.    
۵. امینی، عبدالحسین، الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب‌، ج۸، ص۶۵ - ۶۷، قم، مرکز الغدیر للدراسات الاسلامیه‌، چاپ اول، ۱۴۱۶ق.    
۶. توبه/سوره۹، آیه۴۰.    
۷. امینی، عبدالحسین، الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب‌، ج۸، ص۶۸ - ۶۹، قم، مرکز الغدیر للدراسات الاسلامیه‌، چاپ اول، ۱۴۱۶ق.    


منبع[ویرایش]
پایگاه اسلام کوئست، برگرفته از مقاله «حفظ پیامبر»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۵/۱/۱۶.    



جعبه‌ابزار