حسن ختام دعای فرجذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: حُسن مطلع، حُسن ختام، دعای فرج، دعا، قرآن.

پرسش: بعد از دعای فرج (اللّهم کن لولیک...) جمله برحمتک یا ارحم الرحمین ادامه دعا است یا خیر؟

پاسخ: «برحمتک یا ارحم الراحمین» جزء متن دعا نیست و به عنوان «حُسن ختام»، دعا را با این جمله‌ زیبا که از اسمای الهی است، به پایان می‌بریم. بدون آن‌که آن جمله را جزء دعای فرج بشماریم.


حسن مطلع و حسن ختام[ویرایش]

به طور کلی، هر دعایی برای شروع از «حُسن مطلع» (نیکویی آغاز) و در پایان از «حُسن ختام» (... پایان) خاص برخوردار است. قرآن کریم نیز این چنین است.

← حدیثی از پیامبر
طبق حدیث شریف از پیامبر اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم) که فرموده است: «کلّ امر خطیر ذی بال لا یبدؤ فیه باسم الله، فهو ابتر؛ [۱] هر امر مهم و با اهمیتی، که با نام خدا و «بسم الله»، آغاز نشود، ناتمام و بی‌نتیجه می‌ماند».
بنابراین هر کاری باید از «حُسن مطلع» و «حُسن ختام» خاص برخوردار باشد.

حسن مطلع در اسلام[ویرایش]

در فرهنگ اسلام، «حُسن مطلع» و سرآغاز هر کاری، ذکر «بسم الله الرّحمن الرّحیم» است.

حسن ختام در قرآن[ویرایش]

در فرهنگ قرآن نیز مسئله این‌گونه است. به عنوان مثال، در فرهنگ قرائت قرآن، «حُسن ختامش»، گفتن «صَدَقَ اللهُ العلی العظیم» است. هرچند این عبارت جزء جملات قرآنی نیست، ولی به عنوان «حُسن ختام»، بعد از قرائت و تلاوت قرآن خوانده می‌شود.

حسن ختام در دعاها[ویرایش]

دعاها نیز این‌گونه هستند و هر دعایی براساس محتوا و مضامین خاصی که دارد با یک «حُسن ختام» خاصی پایان می‌گیرد؛ به عنوان مثال:

← دعای توسل
«حُسن ختام» در دعای توسل «آمین یا رَبّ العالمین» است.

← دعای ندبه
در دعای ندبه «حُسن ختام»، «یا اَرْحم الرّاحمین» است ... .

← دعای فرج
دعای فرج نیز از این قاعده مستثنا نیست. به عنوان «حُسن مطلع» با «بسم الله الرّحمن الرّحیم» آغاز می‌شود و به عنوان «حُسن ختام»، با «برحمتک یا ارحم الراحمین»، پایان می‌یابد. در صورتی که نه «بسم الله الرّحمن الرّحیم»، جزء آغاز دعای فرج است و نه «برحمتک یا ارحم الراحمین»، جزء پایان دعا؛ ولی به عنوان «حُسن ختام»، در پایان دعای فرج، همانند گفتن «صدق الله العلیّ العظیم» در پایان قرائت و تلاوت قرآن کریم است.

نتیجه بحث[ویرایش]

با این بیان روشن شد که «برحمتک یا ارحم الراحمین» جزء متن دعا نیست و به عنوان «حُسن ختام»، دعا را با این جمله‌ زیبا که از اسمای الهی است، به پایان می‌بریم. بدون آن‌که آن جمله را جزء دعای فرج بشماریم.

پانویس[ویرایش]
 
۱. یزدی، عبدالله، حاشیه بر تهذیب منطق، ص۱۲۸، قم، مؤسسة نشر اسلامی، بی‌تا.


منبع[ویرایش]

سایت ‌اندیشه قم، برگرفته از مقاله «حسن ختام دعای فرج»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۶/۰۴/۲۸.    



جعبه‌ابزار