جلب محبت خداذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: جلب محبت خدا، اضطراب، نگرانی، خوف از خدا، توکل به خدا، یاد خدا، تلقین.

پرسش: از این‌که از خدا دور هستم، دلهره، اضطراب و سرگردانی شدیدی احساس می‌کنم؛ به‌طوری‌که اعتماد به نفس خود را از دست می‌دهم، چه کار کنم تا بدانم خدا همیشه با ماست و ما را در انجام تکالیف تنها نمی‌گذارد.

پاسخ:



سرچشمه اضطراب‌ها[ویرایش]

منشأ تمام ناراحتی‌ها، اضطراب‌ها و سرگردانی‌ها، از دست دادن سعادت و مبتلا شدن به مشکلات و بدبختی است. با این تفاوت که افراد دارای بینش مادی ریشه ناراحتی‌ها و اضطراب‌های خود را از دست‌دادن سعادت مادی و خوشی‌ها و لذت‌های دنیوی می‌دانند؛ اما افراد خداشناس و مؤمن که به فراتر از دنیا و امور مادی می‌نگرند، ریشه اضطراب‌ها و نگرانی‌های خود را در از دست‌دادن سعادت اخروی و دوری از خدا می‌دانند.

نشانه مطلوب این نوع اضطراب[ویرایش]

این نوع اضطراب و نگرانی کاملاً یک پدیده مطلوب و ارزشمند به حساب‌ می‌آید و نشانه روحیه مذهبی و خداجویی است. باید انسان در مورد مسائل مذهبی حساس باشد و دغدغه آن را داشته باشد که به بهترین وجه وظایف خود را انجام دهد. [۱]
این نوع اضطراب و دغدغه ذهنی باعث تحرک و مسئولیت‌پذیری انسان می‌شود و این انگیزه را در فرد ایجاد می‌کند که با انجام اعمال شایسته و مطلوب، رضایت خداوند را کسب کند؛ البته در برخی موارد هم باعث بدبینی و نگرش منفی نسبت به خود و خدا می‌شود و انسان احساس می‌کند که هیچ‌گاه نمی‌تواند به خدا نزدیک شود. سعی کنید این دغدغه ذهنی را همیشه حفظ، و در جهت مثبت از آن استفاده کنید. اگر انسان نسبت به پی‌آمدهای رفتارش توجه نداشته باشد و نگران آثار و نتایج اعمالش نباشد، چه‌بسا بی‌تفاوتی و طغیان و رهایی از قیدوبند مسائل اخلاقی و ارزشی منتهی شود.

خوف از خدا[ویرایش]

دقیقاً موضوعی که مطرح شده، از روایات مربوط به «خوف از خدا» استنباط می‌شود. خوف از خدا در واقع خوف و نگرانی از پی‌آمدهای رفتار خود و عذاب الهی است، نه این‌که خداوند موجودی ترسناکی است و انسان باید از آن بترسد.
خوف از خدا، یکی از نشانه‌های ایمان است و در روایات به عنوان یک ویژگی مثبت از آن یاد شده است.

← حدیثی از امام علی
امام علی (علیه‌السّلام) می‌فرماید: همانا مؤمن شب را با خوف از خدا به صبح می‌رساند، هرچند نیکوکار باشد و روز را با خوف از خدا به شب می‌رساند، هرچند نیکوکار باشد؛ زیرا او بین دو امر قرار دارد، بین زمانی که گذشته است و نمی‌داند خدا با او چه خواهد کرد و بین اجل که نزدیک می‌شود و نمی‌داند چه سختی‌های هولناکی به او خواهد رسید. [۲]

رجا و امیدواری[ویرایش]

به همان ‌اندازه که خوف از خدا و نگرانی در مورد پی‌آمدهای رفتار خود، امر پسندیده و مطلوب است، رجا و امیدواری به لطف الهی نیز امر مطلوب است.

← تقویت روحیه امیدواری
خداوند در این باره می‌فرماید: «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولَئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَتَ اللَّهِ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ»؛ [۳] کسانی که ایمان آورده‌اند و هجرت نمودند و در راه خدا جهاد کردند، هم آنان به رحمت خدا امید دارند و خدا آمرزنده مهربان است.
بنابراین یکی از مسائل مهمی که باید به آن توجه داشته باشید این است که در کنار این اضطراب و خوف و نگرانی، روحیه امیدواری را نیز در خویش تقویت کنید.

← مهربانی خداوند
خداوند نسبت به همه بندگانش ـ به ویژه مؤمنان راستین ـ رئوف و مهربان است، «إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ»؛ [۴] خداوند نسبت به بندگانش رئوف و مهربان است. وقتی چنین است، اضطراب بیش از ‌اندازه و نگرانی و ناامیدی معنا ندارد.

توکل به خدا[ویرایش]

بهترین راه برای جلب محبت خداوند و این‌که ما را در انجام تکالیف و مسئولیت‌های فردی و اجتماعی تنها نگذارد، این است که به خداوند توکل نموده و با انجام وظایف و مسئولیت‌های شرعی خویش، دین خدا را یاری کنیم.

انجام اعمال عبادی[ویرایش]

هر ‌اندازه ما به وظایف شرعی و اعمال و عبادات مذهبی (مانند نماز، روزه، خودسازی، امر به معروف و نهی از منکر و...) عمل کنیم، به همان ‌اندازه می‌توانیم اعتماد به نفس خویش را به دست آوریم و مطمئن شویم که خدا همیشه با ماست و ما را در زندگی تنها نمی‌گذارد. در واقع این خداست که توفیق انجام اعمال عبادی را به انسان می‌دهد و این نشانه این است که خدا با ماست و اوست یاور ما.

ذکر و یاد خدا[ویرایش]

توجه به این‌که خدا همیشه نظاره‌گر ماست و عالم محضر خداست. ذکر و یاد خدا در انجام هر کاری و حتی ذکرها و دعاهای زبانی، بهترین وسیله توجه به خدا و یادآوری این‌که خدا همیشه با ماست و در انجام تکالیف ما را تنها نمی‌گذارد، می‌باشد.
چیزهای بی‌ارزش و بی‌مقدار به راحتی به دست می‌آیند؛ اما به دست آوردن چیزهای باارزش و نفیس دشوار است و برای به ‌دست آوردن آن‌ها باید تلاش کرد؛ از‌این‌رو با توجه به ارزش و اهمیتی که عبادت و ذکر خدا در زندگی و سعادت انسان دارد، باید سال‌ها تمرین نمود؛ چنان‌که اگر کسی بخواهد در یک رشته‌ای قهرمان شود، باید مدت‌ها تمرین و تلاش کند، تا به خواسته‌ خود برسد. ما همان‌گونه که برای رسیدن به بسیاری از خواسته‌های دنیایی خود سال‌ها زحمت‌ می‌کشیم تا به آن‌ها برسیم، برای رسیدن به کمالات اخروی و جلب محبت خدا نیز باید تلاش کنیم. باید همواره درصدد ترک گناهان و پاک ساختن حریم دل از آلودگی‌های معنوی بود و برنامه‌ای منظم و مستمر برای عبادات در نظر گرفت.

← مراد از استمرار در عبادت
استمرار عبادت و توجه به خدا به این معنا نیست که انسان کار و زندگی‌اش را تعطیل کند و شب و روز به نماز و دعا بپردازد؛ بلکه مراد این است که انسان اعمال واجب خود را حتماً انجام دهد، اعمال مستحب (مانند نمازهای مستحب و دعاها) را در حد توان به‌جا آورد، در بقیه ساعات شبانه‌روز به کارهای معمولی‌اش مشغول شود، اما توجه داشته باشد که خداوند ناظر بر اعمال اوست و هر آن‌چه انجام می‌دهد، می‌بیند؛ لذا به هیچ وجه مرتکب کار خلاف نگردد. وقتی انسان بتواند هیمن قدر بر اعمال و رفتار خود نظارت و کنترل داشته باشد، می‌تواند با آرامش‌خاطر زندگی کند و اطمینان داشته باشد که خدا با او است و در هیچ شرایطی وی را تنها نمی‌گذارد.

تلقین و درون‌نگری[ویرایش]

تلقین به خود که خدا یاور ماست و هیچ‌وقت بندگانش را تنها نمی‌گذارد و با امدادهای غیبی خویش آن‌ها را یاری می‌رساند و سپس درون‌نگری و دیدن آثار اعمال عبادی و حتی آثار وجودی خداوند در درون که در «هو اقرب من ورید» او از رگ کردن هم به انسان نزدیک‌تر است؛ و کشف فطرت پاک و خداشناسی و خداجویی فطری، موجب می‌شود که هیچ وقت خدا را دور از خود احساس نکنیم و بتوانیم با روحیه‌ای شاد و با آرامش خاص به انجام اعمال عبادی و تکالیف شرعی خود بپردازیم.

پانویس[ویرایش]
 
۱. موسوی، سیدحسن، جوان، ص۱۳۹، دار اهل بیت (علیه‌السّلام)، چاپ اول، ۱۳۷۸ ش.
۲. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۷۷، ص۴۰۴.    
۳. بقره/سوره۲، آیه۲۱۸.    
۴. حج/سوره۲۲، آیه۱۵.    


منبع[ویرایش]


سایت ‌اندیشه قم، برگرفته از مقاله «جلب محبت خدا»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۷/۰۳/۲۲.    



رده‌های این صفحه : مقالات ‌اندیشه قم




جعبه‌ابزار