تکرار داستان بنی‌اسرائیلذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: داستان بنی‌اسرائیل، تاریخ، قوم یهود.

پرسش: چرا خداوند تبارک و تعالی سرگذشت بنی‌اسرائیل و قوم یهود را بسیار بازگو کرده است؟ آیا تاریخ این قوم دوباره و در آینده تکرار خواهد شد؟

پاسخ: در تاریخ یک ملت و قوم، صدها نکته آموزنده علمی نهفته است که در هر جایی از قرآن به عنوان یک شاهد عینی و تجربی در قالب فلسفه و علت شکل گرفتن حوادث تاریخی مثل شکست‌ها و پیروزی‌ها و عوامل رشد اخلاقی و یا فساد اخلاقی و... مطرح است.
تاریخ بنی‌اسرائیل هنوز هم ادامه دارد؛ ولی آن‌چه که مربوط به فلسفه تاریخ است، عوامل شکست و ذلت و نابودی بنی‌اسرائیل است که بارها تکرار شده و باز هم تکرار می‌شود و تکرار نهایی که منجر به نابودی کامل بنی‌اسرائیل و قوم یهود بشود، هنوز واقع نشده است و بر‌اساس وعده قرآن کریم در آینده واقع می‌شود.


قرآن، کتاب هدایت بشر[ویرایش]

قرآن کریم کتاب راهنما و هدایت بشر به سوی کمال و رسیدن به خداوند متعال است؛ «ذلِکَ الْکِتابُ لا رَیْبَ فِیهِ هُدیً لِلْمُتَّقِینَ؛ [۱] این کتاب با عظمتی است که شک در آن راه ندارد و مایه هدایت پرهیزکاران است».
قرآن مجید انسان را از خواری و دنیاپرستی باز می‌دارد و به سوی عزت و افتخار، توحید و یکتاپرستی فرا می‌خواند.

علت تکرار داستان بنی‌اسرائیل[ویرایش]

در این‌که چرا داستان بنی‌اسرائیل در قرآن زیاد تکرار شده، به خاطر این است که در تاریخ یک ملت و قوم، صدها نکته آموزنده علمی نهفته است که در هر جایی از قرآن به عنوان یک شاهد عینی و تجربی در قالب فلسفه و علت شکل گرفتن حوادث تاریخی مثل شکست‌ها و پیروزی‌ها و عوامل رشد اخلاقی و یا فساد اخلاقی و... مطرح است.

نکات داستان بنی‌اسرائیل[ویرایش]

برخی نکات آموزنده داستان بنی‌اسرائیل، عبارت‌اند از:

← سرپیچی نکردن از خدا
هر کس در برابر فرمان‌های خدا لجاجت و سرپیچی کند، ذلیل می‌شود. (بقره، ۶۱) [۲]

← بزرگ‌ترین گناه
انحراف از توحید به شرک و بت‌پرستی، بزرگ‌ترین گناه و انحراف است. (بقره، ۵۱-۵۴) [۳]

← سخت‌گیری بر بندگان
اگر در ایمان آوردن و پیروی از پیامبران الهی، بندگان سخت بگیرند، خداوند متعال هم بر آن‌ها سخت می‌گیرد. (بقره، ۶۷-۷۴) [۴]

انگیزه و فلسفه تاریخ[ویرایش]

وقتی بخشی از تاریخ یک قوم یا ملت بیان می‌شود، در حقیقت تکرار نیست؛ بلکه در هر فراز آن نکته‌ای تازه وجود دارد و بیان یک قانون و اصل جدید از انگیزه و فلسفه تاریخ است؛

← آیه ۴۰ سوره بقره
به عنوان نمونه، در سوره بقره، آیه ۴۰ می‌فرماید: «ای فرزندان اسرائیل! نعمت‌هایم را که بر شما ارزانی داشتم به یاد آرید و به پیمانم وفا کنید، تا به پیمانتان وفا کنم و تنها از من بترسید». [۵]

← وفای به عهد
بعد از یادآوری نعمت‌های بزرگ مادی و معنوی، این اصل را یادآور شده که وعده‌های پیروزی که به شما داده شده، یک‌طرفه نیست. شما به پیمانتان وفا کنید تا من هم به پیمانم وفا کنم و یک قانون سرنوشت‌ساز تکوینی در تاریخ انسان‌هاست.

← آیه ۴۹ و ۵۰ سوره بقره
یا آن‌که در ماجرای بنی‌اسرائیل و فرعون در آیه ۴۹ و ۵۰ می‌فرماید: «ما شما را از عذاب و نابودی فرعون نجات دادیم، پیامبر فرستادیم و با چشم خود دیدید که دشمن شما را غرق کردیم؛ ولی شما به دنبال غیبت چندروزه حضرت موسی (علیه‌السلام) به دنبال گوساله‌پرستی رفتید!». [۶] [۷]
بنابراین در آیات مذکور، عوامل بدبختی و خوش‌بختی در تاریخ قوم بنی‌اسرائیل بیان شده و هر کدام با بینش تازه و نکات جدید و قوانین و اصولی همراه است که جنبه تکرار ندارد و این رویه در تمام قسمت‌هایی که ماجرای بنی‌اسرائیل تکرار شده، جاری است؛

← آیه ۲۳ و ۲۴ سوره آل‌عمران
به عنوان مثال در سوره آل‌عمران، آیه ۲۳ و ۲۴،ذ [۸] به صفت غرور در وجود بنی‌اسرائیل اشاره کرده که منکر سوختن توسط آتش جهنم بودند.

← آیه ۱۵۳ تا ۱۶۱ سوره نساء
یا در سوره نساء، آیه ۱۵۳ تا ۱۶۱، [۹] عوامل این‌که قوم یهود و بنی‌اسرائیل گرفتار عذاب دردناک شدند، بیان می‌کند.

← آیه ۱۲ و ۱۳ سوره مائده
در سوره مائده، آیه ۱۲ و ۱۳، [۱۰] عواملی که باعث سعادت و سربلندی بنی‌اسرائیل می‌شد، بیان کرده و... [۱۱]
بنابراین تاریخ به طور تکرار نقل نشده؛ بلکه در هر بخش نکته آموزنده و قابل عبرت وجود دارد که به عنوان فلسفه تاریخی به علت اصلی پیدایش پیروزی و شکست اشاره دارد.

تکرار تاریخ قوم بنی‌اسرائیل[ویرایش]

اما درباره تکرار تاریخ قوم بنی‌اسرائیل نیز باید گفت: تاریخ بنی‌اسرائیل هنوز هم ادامه دارد؛ ولی آن‌چه که مربوط به فلسفه تاریخ است، عوامل شکست و ذلت و نابودی بنی‌اسرائیل است که بارها تکرار شده و باز هم تکرار می‌شود و تکرار نهایی که منجر به نابودی کامل بنی‌اسرائیل و قوم یهود بشود، هنوز واقع نشده است و بر‌اساس وعده قرآن کریم در آینده واقع می‌شود؛ چنان‌که می‌فرماید: «هنگامی که نخستین وعده فرا رسد مردانی پیکارجو را بر شما می‌فرستیم (تا سخت شما را در هم کوبند، حتی برای به دست آوردن مجرمان) خانه‌ها را جست‌وجو می‌کنند و این وعده‌ای است قطعی». [۱۲] بدتر از همه، سرنوشت صهیونیست ـ یهودی است که که تمام بدی‌های جهان را در خود دارند ... .

منابع[ویرایش]

۱. علامه طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، (قم، انتشارات اسلامی)، ج۱۲، ص۲۱۸-۲۶۶.
۲. مجله حوزه، دفتر تبلیغات اسلامی، شماره مهر، آبان، آذر و دی، سال ۱۳۷۴، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی.
۳. محسن قرائتی، تفسیر نور، (قم، مؤسسه در راه حق)، ج۱، ص۱۷۸-۲۵۰.

پانویس[ویرایش]
 
۱. بقره/سوره۲، آیه۲.    
۲. بقره/سوره۲، آیه۶۱.    
۳. بقره/سوره۲، آیه۵۱-۵۴.    
۴. بقره/سوره۲، آیه۶۷-۷۴.    
۵. بقره/سوره۲، آیه۴۰.    
۶. بقره/سوره۲، آیه۴۹-۵۰.    
۷. مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، تفسیر نمونه، ج۱، ص۲۴۷-۲۵۶، همان، چاپ پنجم، ۱۳۶۷.    
۸. آل‌عمران/سوره۳، آیه۲۳-۲۴.    
۹. نساء/سوره۴، آیه۱۵۳-۱۶۱.    
۱۰. مائده/سوره۵، آیه۱۲ و ۱۳.    
۱۱. مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، تفسیر نمونه، ج۴، ص۳۰۷-۳۱۵، همان، چاپ پنجم، ۱۳۶۷.    
۱۲. اسراء/سوره۱۷، آیه۵.    


منبع[ویرایش]


سایت ‌اندیشه قم، برگرفته از مقاله «تکرار داستان بنی‌اسرائیل»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۶/۱/۱۰.    



جعبه‌ابزار