تحویل، تبدیل و نسخذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: تحویل، تبدیل، نسخ.
پرسش: فرق بین تحویل، تبدیل و نسخ آیه چیست؟
پاسخ:


نسخ و تبدیل[ویرایش]

نسخ یکی از اصطلاحات علوم قرآنی است، [۱] و در تعاریف زیادی که از نسخ شده است آن را در کنار لفظ "تبدیل" قرار داده‌اند و هر دو را به یک معنا گرفته‌اند؛ یعنی از نظر اصطلاحی [۲]، نسخ و تبدیل هرگاه در یک سیاق استعمال شده و یا در کنار هم باشند، به یک معنا هستند.

← دیدگاه علامه طباطبایی
علامه طباطبایی در این‌باره می‌فرماید:« معنای دیگر کلمه نسخ‌، نقل یک نسخه کتاب به نسخه‌ای دیگر است، و این عمل را از این جهت نسخ‌ می‌گویند، که گویی کتاب اولی را از بین برده، و کتابی دیگر به جایش آورده‌اند، و به همین جهت در آیه:" وَ إِذا بَدَّلْنا آیَةً مَکانَ آیَةٍ، وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما یُنَزِّلُ، قالُوا:إِنَّما أَنْتَ مُفْتَرٍ، بَلْ أَکْثَرُهُمْ لا یَعْلَمُونَ " [۳] به‌جای کلمه نسخ کلمه تبدیل‌ آمده، و می‌فرماید:چون آیه‌ای را به‌جای آیه دیگر تبدیل‌ می‌کنیم، با این که خدا داناتر است به این‌که چه نازل می‌کند، می‌گویند: تو دروغ می‌بندی، ولی بیشترشان نمی‌دانند». [۴]

نسخ و تحویل[ویرایش]

اما گاهی هم برای تعریف نسخ، کلمه " تحویل" به کار گرفته می‌شود، این کلمه که به معنای "تغییر" است، از جهاتی با کلمه نسخ ارتباط دارد؛ زیرا در یکی از اقسام نسخ هم، حکمی که تا به حال به آن عمل می‌شده است، به حکم دیگر تغییر پیدا می‌کند.

← دیدگاه برخی در تعریف نسخ
لذا برخی در تعریف لغوی نسخ می‌گویند:«النسخ هو تبدیل‌ الشی‌ء من الشی‌ء و هو غیره، و بمعنی النقل و التحویل من مکان إلی مکان؛ نسخ به معنای تبدیل یک چیز به چیز دیگر است؛ یعنی نقل و تحویل (تغییر) از یک مکان به مکان دیگر». [۵]

تبدیل و تحویل[ویرایش]

بنابراین هر دو واژه (تبدیل و تحویل) را می‌توان به معنای نسخ دانست، اگر‌چه بین نسخ و تبدیل قرابت بیشتری است، تا بین نسخ و تحویل.

← واژه تحویل در معنای تغییر
در برخی از آیات قرآن هم، واژه "تحویل" به معنای تغییر به کار برده شده است، از جمله می‌توان به این آیه اشاره کرد که می‌فرماید:" وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَحْویلاً "
[۶] در سنت‌های الاهی هرگز تغییری نخواهی یافت".
البته واژه‌های "تحویل" و "تبدیل" در فضایی غیر از بحث "نسخ" می‌توانند معانی اصطلاحی دیگری داشته باشند که در هر مورد، با توجه به سیاق جمله، آن معنا قابل تعیین است.

پانویس[ویرایش]
 
۱. برای دیدن معنای آن به سؤال ۵۴۷ (سایت:۵۹۷) مراجعه کنید.
۲. ر.ک: خاتمی، احمد، فرهنگ علم کلام، ص۲۱۴، انتشارات صبا، تهران، ۱۳۷۰ش، در این کتاب می‌گوید:نسخ‌ در لغت به معنای از بین بردن و ازاله است،....نسخ‌ کردن کتاب یا نسخه برداشتن از آن نیز از همین معنای گرفته شده چه این‌که هنگامی که انسان از کتابی رونویسی می‌کند، مثل این است که کتاب اصل را از بین برده و تبدیل‌ به نسخه جدید کرده است؛ لذا در بعضی از آیات قرآنی بجای نسخ تبدیل‌ گذارده شده است.
۳. نحل (۱۶)، آیه ۱۰۱.    
۴. طباطبایی، محمد بن حسین، المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر همدانی، ج ۱، ص ۳۷۷، دفتر انتشارات اسلامی، قم، ۱۳۷۴.    
۵. ابن عطیه، جمیل حمود، أبهی المراد فی شرح مؤتمر علماء بغداد، ج ‌۲، ص ۲۶، موسسه اعلمی، بیروت، ۱۴۲۳ق.
۶. فاطر (۳۵)، آیه ۴۳.    


منبع[ویرایش]

پایگاه اسلام کوئیست.    


رده‌های این صفحه : قرآن شناسی | نسخ در قرآن




جعبه‌ابزار