انبیای گذشتهذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: انبیای گذشته، رسالت، هدف، بشارت، پیامبران الهی.

پرسش: از آیات قرآن کریم استفاده می‌شود که انبیای گذشته در میان قوم خود رسالت داشته‌اند، چرا ما باید برای آنان احترام قائل باشیم؟

پاسخ: همان‌طور که در قرآن مجید آمده است، در میان پیامبران خدا هیچ تفاوتی نیست و نباید میان آنها جدایی افکند و هم‌چنین بشارت انبیا به آمدن پیامبران بعدی و تصدیق پیامبران قبلی، همه آنها نسبت به هم‌دیگر احترام و منزلت والایی را حفظ می‌کردند. بنابراین پیامبر اکرم ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ کامل‌کننده همه ادیان الهی است؛ ازاین‌رو چون قداست آنها پیش پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار بود، ما هم به تبع پیامبر اکرم باید قداست و احترام همه انبیای الهی را حفظ کنیم.


هدف همه انبیا[ویرایش]

با مطالعه بر آثار تاریخی و احوالات پیامبران در قرآن مجید به این نکته می‌رسیم که همه انبیا از حضرت آدم تا حضرت خاتم ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ یک برنامه خاصی را دنبال می‌کردند. محتوای رسالت دینی‌شان، تبیین و تشریع مجموعه معارف و احکام و قوانین و برنامه‌های سازنده انسانی و اخلاقیاتی است که به‌سوی آن دعوت می‌کردند. حال در هر مقطع زمانی با توجه به خصوصیات و رفتارهای آن قوم، ممکن است یک سری برنامه‌های انبیا با هم‌دیگر تفاوت جزئی داشته باشد.

متفاوت نبودن پیامبران با یک‌دیگر[ویرایش]

ما می‌خواهیم به این نکته پی ببریم که قداست همه انبیا و پیامبران نزد پیامبران بعدی از احترام و شخصیت ویژه‌ای برخوردار بود. مطالعه این اصول کلی، این واقعیت را روشن می‌سازد که به‌طور مکرر در آیات قرآن آمده است که «در میان پیامبران خدا تفاوت نیست و نباید میان آنها جدایی افکند». [۱]

مسلم است که این هماهنگی هرگز منافاتی با نسخ ادیان به‌وسیله یک‌دیگر ندارد. می‌فرماید: «لا نفرّقُ بین احدٍ منهُم و نحنُ لهُ مُسلِمُونَ»؛ [۲] «ما هیچ فرقی میان احدی از آنها نمی‌گذاریم و در برابر فرمان خدا تسلیم هستیم».

همین مضمون در دو آیه دیگر از قرآن کریم (آیه ۲۸۵ سوره بقره و آیه ۱۵۲ سوره نساء) خود گواه این مطلب است که « مؤمنان واقعی کسانی هستند که میان پیامبران الهی تفاوتی نمی‌گذارند و به تعلیمات همه آنها ایمان دارند»؛ این گواه روشنی است بر یگانگی اصول کلی تعلیمات آنها. چرا چنین نباشد؛ در‌حالی‌که همه از سوی خدای واحد مبعوث شده‌اند و مأموریت آنها یکسان است و اصول معارف الهیه و اصول سعادت بشر همه جا یکی است. این‌ها چیزی نیست که با گذشت زمان دگرگون گردد؛ هرچند جزئیات آن ممکن است دگرگون شود.

صدق پیامبران بعدی[ویرایش]

مطلب بعدی اینکه همه پیامبران الهی گواهی بر صدق پیامبران بعدی را می‌دادند و مژده آمدن آنها را بیان می‌کردند، چنان‌چه هم در قرآن و هم در روایات این مطلب آمده است. از آن جمله در مورد بشارت حضرت مسیح علیه‌السلام نسبت به ظهور پیامبر اسلام ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ است؛ چنان‌که در آیه ۶ سوره صف می‌خوانیم:

← آیه ۶ سوره صف
«وَ إِذْ قالَ عِیسَی ابْنُ مَرْیَمَ یا بَنِی إِسْرائِیلَ إِنِّی رَسُولُ اللَّهِ إِلَیْکُمْ مُصَدِّقاً لِما بَیْنَ یَدَیَّ مِنَ التَّوْراةِ وَ مُبَشِّراً بِرَسُولٍ یَأْتِی مِنْ بَعْدِی اسْمُهُ أَحْمَدُ...»؛ «به یاد آرید هنگامی را که عیسی بن مریم علیه‌السلام گفت: ای بنی‌اسرائیل! من فرستاده خدا به‌سوی شما هستم؛ در‌حالی‌که تصدیق‌کننده کتابی می‌باشم که قبل از من فرستاده شده، (یعنی تورات) و بشارت‌دهنده به رسولی که هستم که بعد از من می‌آید و نام او احمد است».
و در چند جای دیگر قرآن مانند سوره مبارکه نساء،‌ آیه ۱۶۳ و سوره اعراف، آیه ۱۵۷ بیان شده است.

← روایتی از امام علی
در روایات اسلامی نیز به این مسأله اشاره شده است که انبیای پیشین بشارت به انبیای بعد می‌دادند. مولا امیرالمؤمنین علیه‌السلام می‌فرماید:

«من سابقٍ سُمّیَ لهُ من بعدهُ او غابرٍ عرّفَهُ مَن قبلَهُ »؛ [۳] «پیامبرانی که بعضی بشارت به ظهور پیامبر بعد دادند و بعضی از طریق پیامبر پیشین شناخته شده بودند».

این تعبیر که هر دو سوی قضیه را روشن ساخته، گویاترین تعبیر در این زمینه است.

← حدیثی از امام باقر
در حدیث مشروحی از امام محمدباقر علیه‌السلام نیز تصریح به این مطلب شده است، می‌فرماید:
«و بشّرَ آدمَ بِنُوحٍ»؛ [۴] «آدم علیه‌السلام بشارت به ظهور نوح علیه‌السلام داد».

← حدیثی دیگر
و در جای دیگر می‌فرماید: «و بشّرَ نوحٌ ساماً بهودٍ»؛ [۵] «نوح ـ علیه‌السلام ـ فرزند خودش سام را بشارت به ظهور هود داد».

نتیجه بحث[ویرایش]

پس همان‌طور که در قرآن مجید آمده است، در میان پیامبران خدا هیچ تفاوتی نیست و نباید میان آنها جدایی افکند و هم‌چنین بشارت انبیا به آمدن پیامبران بعدی و تصدیق پیامبران قبلی، همه آنها نسبت به هم‌دیگر احترام و منزلت والایی را حفظ می‌کردند. بنابراین پیامبر اکرم ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ کامل‌کننده همه ادیان الهی است؛ ازاین‌رو چون قداست آنها پیش پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار بود، ما هم به تبع پیامبر اکرم باید قداست و احترام همه انبیای الهی را حفظ کنیم.

منابعی برای مطالعه بیش‌تر[ویرایش]


۱. پیام قرآن، ج ۷، اثر آیت‌الله مکارم شیرازی.
۲. نهج البلاغه امیرالمؤمنین علی‌ علیه‌السلام، ترجمه محمد دشتی.
۳. دانستنی‌های قرآن، مصطفی اسرار.

پانویس[ویرایش]
 
۱. بقره (۲)، آیه ۱۳۶.    
۲. آل‌عمران (۳)، آیه ۸۴.    
۳. شریف رضی، نهج‌البلاغه، ص۲۶، خطبه ۱.    
۴. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج ۷، ص ۳۰۳، قم، مطبوعاتی هدف، ۱۳۷۴.    
۵. مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، ج ۷، ص ۳۰۳، قم، مطبوعاتی هدف، ۱۳۷۴.    


منبع[ویرایش]

سایت اندیشه قم، برگرفته از مقاله «انبیای گذشته»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۵/۰۸/۲۲.    



جعبه‌ابزار