اعتقادات ابتداییذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



پرسش:اولین و ابتدایی‌ترین اعتقاداتی را که یک مسلمان باید داشته باشد چیست؟


پاسخ اجمالی:[ویرایش]

هر انسانی با اقرار به شهادتین یعنی گفتن "اشهد أن لا اله الا الله" و اشهد أنّ محمداً رسول الله" یک مسلمان محسوب می‌گردد و احکام مسلمان بر او جاری می‌شود: بدنش طاهر وکودکانش نیز طاهر می‌باشند و ازدواج او با زن مسلمان و معامله‌ی او با مسلمانان مباح است. لازمه‌ی این اقرار، عمل به أهم فرایض دینی مثل نماز، روزه، خمس و زکات و حج، ایمان به غیب، پذیرش وجود ملک و معاد و بهشت و جهنم و تصدیق همه‌ی انبیا به عنوان پیام آوران الهی می‌باشد.
علاوه بر این ها با توجه به اوامر قرآن و توصیه‌های نبی صلی الله علیه و آله و سفارشات و تأکیدات امامان معصوم‌ علیهم السلام، بدون پذیرش "ولایت ائمه‌ی اثنی عشر"، این اسلام و عمل به احکام آن، ایمان کامل محسوب نمی‌شود و پذیرفتنی نیست. روشن است که در باطن نیز نباید مشرک و منافق باشد؛ چرا که اعمال ظاهری او نیز سودی برایش ندارد، او را به خشم و غضب الهی گرفتار می‌سازد و کمال و سعادتی را برایش فراهم نمی‌کند.

پاسخ تفصیلی:[ویرایش]


تعریف لغوی واصطلاحی اسلام[ویرایش]

"اسلام" در لغت به معنای تسلیم و فرمانبرداری است و در اصطلاح، دینی است که توسط حضرت محمد صلی الله علیه وآله از جانب خداوند و به عنوان آخرین شریعت الهی که شریعتی فراگیر و جهانی و جاودانی (غیر منسوخ تا روز قیامت) می‌باشد، ارایه شده است.

تمایز دین اسلام باسایر ادیان[ویرایش]

مهمترین چیزی که این دین را از سایر ادیان متمایز می‌نماید همین اعتقاد به خاتمیت نبی‌اکرم صلی الله علیه وآله و ارایه‌ی معارف ناب توحیدی در ابعاد زیر است:
أ: توحید ذاتی: خداوند یگانه است و شریک و همتایی ندارد ومرکب از اجزا نیست و جزو مرکبی هم محسوب نمی‌شود. ب: توحید در خالقیت و ربوبیت: خالق و گرداننده‌ی مستقل عالم هستی او است و سایرین حتی ملک فقط کارگزاران و بندگان اویند که در وجود و خالقیت و اداره‌ی امور، مجری اوامر حق تعالی هستند. ج: توحید تشریعی: تنها مرجعی که حق قانون‌گذاری برای بشر را دارد خداوند است و سایرین تنها در محدوده‌ای که خداوند به آنها رخصت داده است، اجازه‌ی تبیین و توضیح و تشریع دارند. د: توحید در الوهیت: تنها او معبود و شایسته‌ی پرستش است؛ نه سایر طواغیت و سایر مخلوقات.

شرط ورود به اسلام[ویرایش]

از این رو شرط ورود به اسلام، اقرار به این دو اصل و پذیرش لوازم آن است. کلمه‌ی طیبه‌ی "لا اله الا الله" لب لباب و جوهره‌ی دین اسلام و در بردارنده جمیع ابعاد توحید است و اقرار به رسالت نبی اکرم صلی الله علیه وآله، اقرار به خاتمیت او و خاتمیت دین او و نفی و نسخ سایر راه و روش‌ها و منش‌ها و بالتبع، گردن نهادن بی‌چون و چرا به تمامی تعالیم و اوامر و نواهی این رسول الهی است.
از این رو کسی که به این دو مطلب شهادت بدهد، از سایر مرام‌ها ومکاتب و ادیان جدا شده و وارد گروه مسلمانان می‌شود و احکام یک مسلمان مثل حلیت ازدواج با او و جواز معامله با او، طهارت بدن خود و کودکانش بر او جاری می‌شود [۱] و جان او نیز برای همه محترم ودفاع از او بر عهده حاکم اسلامی و جامعه‌ی اسلامی خواهد بود. لازم به ذکر است شرک‌های خفی مثل هواپرستی و مال‌دوستی و جاه‌طلبی سبب خروج انسان از اسلام مصطلح نمی شود.

پذیرش دوازده‌امام شرط ایمان و پذیرش اعمال[ویرایش]

از نظر شیعه‌ی اثنی عشری - با توجه به آیات و روایات معصومان‌علیهم السلام - پذیرش تمامی دوازده نفر به عنوان امام و ولی و وصی پس از رسول الله صلی الله علیه وآله نیز شرط ایمان و پذیرش اعمال در پیشگاه الهی است؛ زیرا لازمه‌ی تصدیق نبی صلی الله علیه وآله و کتاب قرآن، به عنوان وحی که دچار تحریف نشده است، عمل کامل و دقیق به توصیه‌های قرآن و رسول اکرم صلی الله علیه وآله است و از جمله سفارشات قرآن و رسول، تمسک به اهل بیت‌ علیه السلام و اطاعت از ایشان است و تخلف از امامان علیه السلام در واقع تخلف از اوامر خدا و رسول صلی الله علیه وآله است.
شایان ذکر است که از دیدگاه شیعه: همان گونه که مرتکب گناهان کبیره، کافر محسوب نمی‌شود و خارج از اسلام به حساب نمی آید، اهل سنت نیز با عدم پذیرش ولایت امامان معصوم‌علیهم السلام از دین خارج نشده و مسلمان محسوب می‌شوند و ارتباط و زندگی با آنها بلامانع است.
اما خوارج، مرتکب کبیره و فاسق را کافر دانسته و خون او را مباح می‌شمردند؛ و معتزله این گروه را نه مؤمن می‌دانند و نه کافر؛ و وهابی‌ها سجده بر مهر و بوسیدن ضرایح امامان معصوم‌علیهم السلام و تبرک به تربت آنها را از مصادیق شرک می‌دانند و شیعه را مشرک معرفی می‌کنند!

مسلمان دارای اسلام کامل[ویرایش]

پس یک مسلمان وقتی از اسلام کامل برخوردار است که:
أ: توحید را در تمامی ابعاد آن پذیرفته باشد. ب: معتقد به رسالت و خاتمیت نبی اکرم صلی الله علیه وآله باشد. ج: به تمامی اوامر و نواهی ایشان از جمله ولایت گردن نهد. د: پذیرای اعتقاد به حیات پس از مرگ و جزئیات توصیفاتی که قرآن و رسول صلی الله علیه وآله و ولی علیه السلام از آن نموده‌اند، گردد.
قرآن کریم حد نصاب ایمان را چنین ترسیم می‌نماید: "نیکی آن است که ۱. به خدا و ۲. روز جزا و ۳. ملایکه و ۴. کتاب ۵. انبیا ایمان آورد." [۲] [۳] [۴] و کفر و نفاق و شرک آشکار را سبب خلود در جهنم و خروج از اسلام و ایمان می‌شمارد. [۵] [۶]
اما چون ایمان واقعی ملازم با عمل به دستورات شرع است، اظهار ایمان واسلام بدون عمل به دستورات خدا و رسول صلی الله علیه وآله - گرچه سبب اجرای احکام ظاهری اسلام بر او است - مفید هدایت و سعادت واقعی او نخواهد بود، از این رو قرآن کریم دستیابی به حیات طیبه را منوط به ایمان و عمل صالح توأمان می‌داند. [۷] [۸] [۹] [۱۰]
کسی که تنها یکی از این دو را دارد، یعنی ادعای ایمان دارد و عمل نمی‌کند، یا صالح است ولی ایمان ندارد، بسان مرغی است که یک بال دارد و هرگز قادر به پریدن و اوج گیری و صعود بر قله سعادت و کمال نخواهد بود، مگر این که تغییر روش دهد و ایمان خود را با عمل صالح و عمل صالح خود را با اظهار اسلام و پذیرش معارف عالیه‌ی آن توأم نماید تا از این راه مقرب درگاه الهی شود و به بهشت درآید.
در اینجا لازم است به چند نکته اشاره کنیم:

رابطه ایمان و عمل صالح[ویرایش]
۱. بین ایمان و عمل صالح رابطه‌ای متقابل وجود دارد. هر چه ایمان قوی‌تر باشد، کیفیت و کمیت اعمال صالح و اجتناب از عصیان و طغیان نیز بیشتر است و هر چه به اعمال صالح و اجتناب از کبایر عنایت بیشتری شود، ایمان نیز در قلب، رسوخ بیشتری می‌یابد تا آنجا که انسان به سعادت نهایی‌اش می‌رسد و در فراز قله‌ی انسانیت سرافرازانه جلوه‌گر می‌شود؛ و برعکس گناهان و اصرار بر آنها سبب محو تدریجی ایمان از قلب می‌گردد و صدور گناه نشانه‌ی ضعف ایمان است.
۲. تصدیق سایر انبیا و کتب اصیل ایشان، مستلزم عمل به شریعت آنها نمی‌باشد، زیرا شریعت برخی از آنها تنها مخصوص قوم خودشان بوده و شریعت برخی دیگر نیز با آمدن شریعت و کتاب بعدی منسوخ گشته است، یعنی تاریخ انقضای عمل به آنها رسیده است. پس تصدیق آنها به معنای پذیرش آنها به عنوان پیامبر خداوند و احترام به مقامات و زحمات آنها است، نه عمل به شریعت آنها.
۳. اهم اعمال عبادی که یک مسلمان را از غیر مسلمان جدا می‌کند، تحت عنوان "فروع دین" مشهورند و یادگیری و عمل به همه‌ی آنها، بر کسانی که این تکالیف بر عهده‌ی ایشان می‌آید، ضروری است و انکار ضرورت هر یک از آنها به منزله‌ی انکار ضروریات دین است بنابراین انکار ضرورت هر یک از آنها نیز سبب خروج از اسلام می‌گردد و مرتکب آن، مرتد محسوب می‌شود و در صورتی که شرایط خاصی را دارا باشد، (ارتداد فطری، مرد بودن و...) ریختن خونش مباح می‌گردد.
از سوی دیگر عدم عمل به آنها، بدون انکار ضرورتشان، نیز سبب سقوط انسان از درجات بهشت می‌گردد و اگر تا آخر عمر استمرار یابد و جبران نشود، سبب عقاب دایم خواهد گشت.
۴. ایمان باید مطلق باشد، زیرا اصولاً ایمان تبعیض بردار نیست. اگر کسی واقعاً مسلمان و مؤمن است، نمی‌تواند بگوید: من تنها بخشی از معارف دینی را پذیرفته و تنها به بخشی از احکام تکلیفی عمل می‌کنم؛ زیرا از دیدگاه قرآن این چنین رفتاری، هواپرستی و مطابق میل خود عمل کردن است و کفر محسوب می‌شود؛ نه ایمان به خدا و روز جزا و نبوت انبیا. [۱۱] [۱۲]

مراتب ايمان و عمل صالح[ویرایش]

۵. ايمان و عمل صالح داراى مراتب و شدت و ضعف مى‌باشند. همه‌ى مؤمنان صالح در يك درجه واقع نمى‌شوند و رتبه‌ى همه در پيشگاه الهى و در بهشت يكسان نيست. پس بايد در تعميق ايمان و ارتقاى كميت و كيفيت عمل صالح با كسب معارف حقه و دقت و همت بيشتر كوشيد تا به مراتب بالاتر دست يافت.

منابع و مآخذ:[ویرایش]

سبحانى، جعفر، ملل و نحل، ج۲، مركز مديريت حوزه، چاپ دوم، قم، ۱۳۶۶، ص ۵۳.
شهرستانى، عبدالكريم، ملل و نحل، ج ۱- ۲، الا نجلو مصر، چاپ دوم، ۱۳۷۵ ق ،مصر، ص ۴۶.
سعيدى مهر، محمد، آموزش كلام اسلامى، ج۱ و ۲، طه، چاپ دوم، سال ۸۱، قم، صص ۱۶۳ - ۱۶۱ از جلد اول و ص ۱۳۵ از جلد دوم.
طوسى، خواجه نصير الدين ، كشف المراد، شكورى، چاپ چهارم، سال ۷۳، قم، ص ۴۵۴.
مصباح يزدى، محمد تقى، آموزش عقايد، ج۳، سازمان تبليغات اسلامى، چاپ دوازدهم، سال ۷۶، قم، صص ۱۶۳ - ۱۲۶، درس‌هاى ۵۸ - ۵۴.
مصباح يزدى، محمد تقى، اخلاق در قرآن، ج۱، مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره، قم، صص ۱۴۵ - ۱۲۲.

پانویس[ویرایش]
 
۱. البته در خصوص طهارت بدن غیر مسلمان (اهل کتاب‌های آسمانی باشد و یا نه)، علمای اسلامی دیدگاه‌هایی دارند که جهت اطلاع، به رساله‌های عملیه‌ی آنان می‌توان مراجعه نمود.
۲. بقره/سوره۲،آیه ۱۷۷.    
۳. بقره/سوره۲،آیه ۲۸۵.    
۴. نساء/سوره۴،آیه ۱۳۶.    
۵. نساء/سوره۴،آیه ۱۴۵.    
۶. نساء/سوره۴،آیه ۱۴۰.    
۷. نحل/سوره۱۶،آیه ۹۷.    
۸. بقره/سوره۲،آیه ۱۰۳.    
۹. نساء/سوره۴،آیه ۱۲۲    
۱۰. نساء/سوره۴،آیه ۵۷.    
۱۱. بقره/سوره۲،آیه ۸۵.    
۱۲. نساء/سوره۴،آیه ۱۵۱ تا ۱۵۰.    


منبع[ویرایش]

اسلام کویست.    



رده‌های این صفحه : ادیان | اسلام




جعبه‌ابزار