اسرارذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: اسرار، خلقت، خداوند، فرشتگان، انسان.
پرسش: منظور از حدیث قدسی: «اَلإنسانُ سِرّی وَ أنا سِرُّه» چیست؟ آیا این حدیث در متون روایی وجود دارد؟
پاسخ:


منبع روایی حدیث مذکور[ویرایش]

این حدیث با این الفاظ «اَلإنسانُ سِرّی وَأنا سِرُّه» در منایع روایی وجود ندارد؛ اما در برخی از کتاب‌ها به همین لفظ یا الفاظ مشابه نقل شده است. [۱]

تطبیق حدیث با برخی آیات قرآن[ویرایش]


← آیه ۳۰ سوره بقره
آنچه درباره این حدیث ـ با صرف نظر از بود و نبودش در متون روایی ـ می‌توان گفت، این است که با توجه به برخی از آیات قرآن، این سخن صحیح و درست است؛ زیرا آنجا که فرشتگان از خداوند درباره خلقت انسان می‌پرسند؛ آیا کسی را در زمین قرار می‌دهی که فساد و خون‌ریزی کند؟؛ [۲] اگر هدف از آفرینش این انسان، عبادت است، ما تسبیح و حمد تو را بجا می‌آوریم و تو را تقدیس می‌کنیم، پروردگار فرمود: «من حقایقی را می‌دانم که شما نمی‌دانید». [۳]

خداوند این‌جا در حقیقت، خطاب به فرشتگان می‌فرماید: این از اسرار من است، من از خلقت او چیزی می‌دانم که شما نمی‌دانید.

← آیه ۲۰۵ سوره اعراف
از سویی دیگر، خداوند از اسرار انسان است، آنجا که فرمود: «.... پروردگارت را در دل خود، از روی تضرع و خوف، آهسته و آرام، صبحگاهان و شامگاهان، یاد کن و از غافلان مباش»! [۴]

← آیه ۱۹۱ سوره آل‌عمران
«همان‌ها که خدا را در حال ایستاده و نشسته، و آن‌گاه که بر پهلو خوابیده‌اند، یاد می‌کنند و در اسرار آفرینش آسمان‌ ها و زمین می‌اندیشند (و می‌گویند:) بار الها! اینها را بیهوده نیافریده‌ای! منزهی تو! ما را از عذاب آتش، نگاه دار»! [۵]

این نوع آیات نیز ناظر به اسراری هستند که انسان نسبت به خدا دارد و با او مطرح می‌کند و تنها خداوند محرم اسرار اوست.

تفسیر حدیث در روح البیان[ویرایش]

در تفسیر روح البیان در تفسیر این حدیث قدسی آمده است، منظور از «اَلإنسانُ سِرّی وَأنا سِرُّه» این است که سر انسان، ظاهر و صورت اسرار من است، و سر من نیز باطن و حقیقت اسرار انسان است. سر انسان عبارت از حقیقت انسانی است که بر صورت حقیقت الاهی ظاهر شده است؛ چنان‌که پیامبر ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ فرمود: خداوند آدم را بر صورت خود خلق کرد. [۶] [۷]
زمانی که این حقیقت انسانی از مرتبۀ غیب به منزل شهادت نزول کرد و حق تعالی بر او تجلی نمود به صفت جمال و جلالش، در طرف راستش نور جمالش را به ودیعه نهاد و در جانب چپش ظلمت جلالش را در اولی فرشته‌ ای مأمور نمود تا به حق دعوت کند و در دومی شیطان را تا به باطل فرا خواند...؛ [۸] از‌این‌روست که می‌توان گفت انسان کامل که در پیامبر رحمت و ائمه هدی ـ علیهم‌السلام ـ مصداق یافت، مظهر سر الاهی است.

پانویس[ویرایش]
 
۱. حقی بروسوی، اسماعیل، تفسیر روح البیان، ج ۳، ص ۸، دارالفکر، بیروت، بی‌تا.
۲. گفتنی است که براساس آیه ۳۰ سوره بقره، موجودات زمینی دیگر که قبل از این آدم وجود داشتند نیز، به فساد و خون‌ریزی آلوده شده بودند.
۳. بقره (۲)، آیه ۳۰.    
۴. اعراف (۷)، آیه ۲۰۵.    
۵. آل‌عمران (۳)، آیه ۱۹۱.    
۶. مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج ۴، ص ۱۱؛ «خَلَقَ اللَّهُ آدَمَ عَلَی صُورَتِهِ».    
۷. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج ۱۱، ص ۱۱۱؛ «خَلَقَ اللَّهُ آدَمَ عَلَی صُورَتِهِ».    
۸. تفسیر روح البیان، ج ۳، ص ۸.


منبع[ویرایش]
پایگاه اسلام کوئست.    


رده‌های این صفحه : حدیث شناسی | تفسیر حدیث




جعبه‌ابزار