اثبالت عدالت خداوندذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: عدالت خدا، خداوند متعال، ظلم.

پرسش: به اختصار چگونه می‌توان عدالت خدا را ثابت کرد؟


دلیل عقلی و نقلی[ویرایش]

برای اثبات عدالت خداوند، به سه دلیل عقلی و یک دلیل نقلی، می‌توان استناد کرد:

← زشتی ظلم
نخستین دلیل عدالت خداوند متعال، این است که ظلم، عقلاً قبیح است و زشتی آن برای همگان، بدیهی است و به اصطلاح، قبح ظلم (همانند حُسن عدل) از «مستقلّات عقلیّه» است. بدین جهت، خداوند متعال که کمال مطلق است، محال است مرتکب فعل قبیح گردد. در برخی از آیاتی که ظلم را از خداوند متعال نفی می‌کنند، به این دلیل نیز اشاره شده است.

← همراهی ظلم و نیاز
در یک تحلیل دقیق و روشن، ریشه ظلم، یا جهل است، یا نفع، یا ترس و یا ترکیبی از آنها و ریشه عمیق‌تر آن، «نیاز» است. از این‌رو، محال است ذات بی‌نیاز، مرتکب ظلم گردد، چنان‌که در دعایی از اهل بیت (علیهم‌السّلام) آمده است:
«قَد عَلِمتُ (یا اِلهی) اَنَّهُ لَیسَ فی حُکمِکَ ظُلمٌ وَ لا فی نَقِمَتِکَ عَجَلَةٌ، و انّما یَعجَلُ مَن یَخافُ الفَوتَ، وَ یَحتاجُ اِلَی الظُّلمِ الضَّعیفُ، وَ قَد تَعالَیتَ یا الهی عَن ذِلکَ؛ [۱]ای معبود من! حقیقتاً دانستم که در حکم تو، ستمی و در عذابت، شتابی نیست. آن کسی شتاب دارد که می‌ترسد از دست بدهد و ناتوان [است که]، به ستم نیاز دارد و تو بسی برتر از اینهایی.»

← همراهی عدل و حکمت
حکمت خداوند متعال، ایجاب می‌کند که هر چیزی را در جای خود قرار دهد و این، همان تعریف عدل به مفهوم عام آن است. بنا‌بر‌این، حکمت خداوند از عدالت او قابل تفکیک نیست، چنان که از پیامبر خدا در مقام نیایش، روایت شده است:
«اَنتَ العَدلُ الَّذی لا یَظلِمُ وَاَنتَ الحَکیمُ الَّذی لا یَجورُ؛ [۲]تو، آن دادگری هستی که ستم روا نمی‌دارد و تو، آن حکیمی هستی که جفا نمی‌کند.»

← گواهان عدل خداوند
افزون بر دلایل عقلی گذشته، از طریق وحی و نقل معتبر نیز به اثبات رسیده که خداوند متعال، فرشتگان و عالمان حقیقی، گواهان عدل خدایند:
«شَهِدَ اللَّهُ اَنَّهُ لَا اِلَـهَ اِلَا هُوَ وَالْمَلَـئِکَةُ وَاُوْلُواْ الْعِلْمِ قَائِمَا بِالْقِسْطِ لَا اِلَـهَ اِلَا هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ. [۳] [۴] خدا (که همواره به عدل، قیام دارد) و فرشتگان و دانش‌وران، گواهی می‌دهند که: جز او که توانا و حکیم است، هیچ معبودی نیست».

پانویس[ویرایش]
 
۱. ر. ک:محمدی ری‌شهری، محمد، دانش‌نامه عقاید اسلامی، ج۸، ص۹۰، ح۵۷۲۰.    
۲. ر. ک:محمدی ری‌شهری، محمد، دانش‌نامه عقاید اسلامی، ج۸، ص۸۸، ح۵۷۱۸.    
۳. آل عمران/سوره۳، آیه۱۸.    
۴. ر. ک:محمدی ری‌شهری، محمد، دانش‌نامه عقاید اسلامی، ج۸، ص۹۱ (گواهان دادگری خدا).    


منبع[ویرایش]

حدیث‌نت، برگرفته از مقاله « عدالت خداوند» تاریخ بازیابی۱۳۹۷/۳/۲۲.    


رده‌های این صفحه : مقالات حدیث‌نت




جعبه‌ابزار