آخرت‌جویان و دنیاطلبانذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: آخرت ، دنیا ، آخرت‌جویان، دنیاطلبان.
پرسش: در کدام‌یک از آیات سوره‌ی شوری آخرت‌جویان و دنیاطلبان به وضوح از هم متمایز و جدا شده‌اند؟
پاسخ:


آخرت‌جویان و دنیاطلبان[ویرایش]

در سوره‌ی شوری آیۀ شریفه‌ای که آخرت‌جویان را از دنیاطلبان جدا می‌کند، [۱] [۲] [۳] عبارت است از:«کسی که زراعت آخرت را بخواهد، به کشت او برکت و افزایش می‌دهیم و بر محصولش می‌افزاییم و کسی که فقط کشت دنیا را بطلبد، کمی از آن به او می‌دهیم؛ اما در آخرت هیچ بهره‌ای ندارد!». [۴]

تفسیرهایی درباره آخرت‌جویان و دنیاطلبان[ویرایش]

در تفسیر آیۀ مزبور به نکاتی اشاره می‌شود:

← اول: مردم، مانند کشاورزان اند
۱. آیه‌ی شریفه‌ی فوق، با یک تشبیه لطیف، مردم جهان را در برابر روزی‌های پروردگار و چگونگی استفاده از آن، به کشاورزانی تشبیه می‌کند که گروهی برای آخرت کشت می‌کنند، و گروهی برای دنیا، و نتیجه هریک از این دو زراعت را مشخص می‌کند.

← دوم: دنیا، مزرعه آخرت است
۲. انسان‌ها همگی زارعند و این جهان مزرعه ماست، اعمال ما بذرهای آن، و امکانات الاهی بارانی است که بر آن می‌بارد؛ اما این بذرها بسیار متفاوت است، بعضی محصولش نامحدود، جاودانی و درختانش همیشه خرم و سرسبز و پر میوه؛ اما بعضی دیگر محصولاتش بسیار کم، عمرش کوتاه و زودگذر، و میوه‌هایی تلخ و ناگوار دارد. گروهی از این مواهب به صورت بذرهایی برای آخرت استفاده می‌کنند و گروهی برای تمتع دنیا. [۵]

← سوم: فزونی و نقصان
۳. در مورد کشت‌کاران آخرت می‌فرماید:«زراعت او را افزون می‌کنیم»، ولی نمی‌گوید: از تمتع دنیا نیز بی‌نصیبند؛ اما در مورد کشت‌کاران دنیا می‌فرماید:«مقداری از آن را که می‌خواهند به آنها می‌دهیم» سپس می‌افزاید: «در آخرت هیچ نصیب و بهره‌ای ندارند». [۶]

← چهارم: بهره مندی و محرومیت
۴. به این ترتیب، نه دنیاپرستان به تمام آنچه می‌خواهند می‌رسند و نه طالبان آخرت از دنیا محروم می‌شوند؛ اما با این تفاوت که گروه اول با دست خالی به سرای آخرت می‌روند و گروه دوم با دست‌های پُر.
نظیر همین معنا در جای دیگر از قرآن کریم به شکل دیگری آمده است:«آن‌کس که (تنها) زندگی زودگذر (دنیا) را می‌طلبد، آن مقدار از آن را که بخواهیم ـ و به هرکس اراده کنیم ـ می‌دهیم سپس دوزخ را برای او قرار خواهیم داد، که در آتش سوزانش می‌سوزد؛ در‌حالی‌که نکوهیده و رانده (درگاه خدا) است. و آن‌کس که سرای آخرت را بطلبد، و برای آن سعی و کوشش کند ـ در‌حالی‌که ایمان داشته باشد ـ سعی و تلاش او، (از سوی خدا) پاداش داده خواهد شد». [۷]

← پنجم: دنیا، مطلوبیت ذاتی ندارد
۵. به هر حال این دسته از آیات؛ ترسیم گویایی از بینش اسلامی درباره زندگی دنیا ست، دنیایی که مطلوب بالذات است، و دنیایی که مقدمه جهان دیگر و مطلوب بالغیر، اسلام به دنیا به عنوان یک مزرعه می‌نگرد که محصولش در قیامت چیده می‌شود. [۸]

← ششم: بی نیازی و نیازمندی
۶. در حدیثی از پیامبر اسلام ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ می‌خوانیم:«کسی که نیتش دنیا باشد خداوند کار او را پریشان می‌سازد، فقر را در برابر او قرار می‌دهد و جز آنچه برای او مقرر شده چیزی از دنیا به چنگ نمی‌آورد، و کسی که نیتش سرای آخرت باشد خداوند پراکندگی او را به جمعیت تبدیل می‌سازد، و غنا و بی‌نیازی را در قلبش قرار می‌دهد، دنیا تسلیم او می‌گردد و به سراغ او می‌آید». [۹] [۱۰] [۱۱]

حدیثی از پیامبر اکرم(ص)[ویرایش]

همچنین از آن حضرت نقل شده است که؛ « الدُّنْیَا مَزْرَعَةُ الْآخِرَة »؛ [۱۲] یعنی دنیا کشتزار آخرت است.‌

پانویس[ویرایش]
 
۱. طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، با مقدمه شیخ آقابزرگ تهرانی، تحقیق:عاملی، احمد قصیر، ج ۹، ص ۱۵۶، دار احیاء التراث العربی، بیروت، بی‌تا.    
۲. طباطبایی، سیدمحمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ۱۸، ص ۴۰ و ۴۱، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ پنجم، ۱۴۱۷ ق.    
۳. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۲۰، ص ۳۹۷ و ۳۹۸، دار الکتب الإسلامیة، تهران، چاپ اول، ۱۳۷۴ ش.    
۴. شوری (۴۲)، آیه ۲۰؛ «مَنْ کانَ یریدُ حَرْثَ الْآخِرَةِ نَزِدْ لَهُ فی‌ حَرْثِهِ وَ مَنْ کانَ یریدُ حَرْثَ الدُّنْیا نُؤْتِهِ مِنْها وَ ما لَهُ فِی الْآخِرَةِ مِنْ نَصیبٍ».    
۵. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۲۰، ص ۳۹۷ و ۳۹۸، دار الکتب الإسلامیة، تهران، چاپ اول، ۱۳۷۴ ش.    
۶. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۲۰، ص ۳۹۸، دار الکتب الإسلامیة، تهران، چاپ اول، ۱۳۷۴ ش.    
۷. اسراء (۱۷)، آیه ۱۸ و ۱۹.    
۸. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۲۰، ص ۴۰۰، دار الکتب الإسلامیة، تهران، چاپ اول، ۱۳۷۴ ش.    
۹. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، با مقدمه بلاغی، محمدجواد، ج ۹، ص ۴۱، انتشارات ناصر خسرو، تهران، چاپ سوم، ۱۳۷۲ ش.    
۱۰. مجلسی، محمدباقر، بحارالأنوار، ج ۶۷، ص ۲۲۵، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، چاپ دوم، ۱۴۰۳ ق.    
۱۱. مسند احمد، مسند الانصار، باب «حدیث زید بن ثابت عن النبی»، ح ۲۰۶۰۸.
۱۲. ورام بن أبی‌فراس، مسعود بن عیسی، تنبیه الخواطر و نزهة النواظر المعروف بمجموعة ورّام، ج ۱، ص ۱۸۳، مکتبه الفقیه، قم، چاپ اول، ۱۴۱۰ ق.


منبع[ویرایش]

پایگاه اسلام کوئیست.    






جعبه‌ابزار